Sáng ngày hai trăm mười bảy, Mặc xuống chợ mua một nghìn vốc gạo, và lần đầu tiên từ ngày lên núi, hắn mua gạo không phải vì hũ sắp cạn mà vì hắn muốn có một quãng thời gian không phải xuống chợ.
Một nghìn vốc là một trăm đồng, là năm chuyến gánh, mỗi chuyến có hai người Lạc Thủy đi cùng và một người ngồi ở khúc quanh đầu tiên nhìn đường. Thuốc thì hắn mua sáu mẻ qua ba lượt, mỗi lượt hai mẻ, hai mươi bốn đồng, vì bà bán thuốc vẫn chỉ có từng ấy rễ đỏ mỗi lần bè xuống, và hắn không muốn ai ở chợ thấy thằng trán rỗng vét một lần sạch cả hàng thuốc. Khi gánh gạo cuối cùng đổ vào hũ, Lão Khúc gõ bàn tính một lượt rồi báo cho Đỗ Nghi nghe. Hũ cũ còn bốn trăm bốn mươi hai vốc, cộng một nghìn mới, mười bảy người mỗi ngày ăn ba mươi tư vốc, ba mươi lăm ngày hết một nghìn một trăm chín mươi, còn dư hai trăm năm mươi hai.
"Đủ ba mươi lăm ngày thì cậu định làm gì trong ba mươi lăm ngày ấy," Đỗ Nghi hỏi.
"Ngồi," Mặc nói, "và để cả nhà quen với việc ta ngồi."
Sáu buổi lò hắn đứng dồn vào nửa đầu kỳ, cách ngày, có ca nước quanh hầm như cũ, ra hai mươi bốn viên. Rồi hắn đóng cửa hầm lại, không đứng lò nữa, và ngày nào cũng ngồi. Bốn viên riêng gói trong lá dong vẫn nằm ở ngăn khác của hộp gỗ, không lẫn với những viên kia.
Những ngày đầu, cái nhà ấy cứ phải chạy đi tìm hắn. Gã trai cao gầy chạy xuống hầm hỏi nên lợp lại mái hiên bằng cói hay bằng lá, Lão Khúc đứng ở cửa hỏi củi tuần này đã đủ chưa, Lau dắt con gà Nắng tới hỏi nó đẻ trứng ở đâu thì được, và lần nào hắn cũng phải mở mắt, phải dừng giữa vòng khí, rồi phải đi lại từ đầu. Tới ngày thứ năm, Đỗ Nghi đứng ra giữa sân vào lúc ăn sáng mà nói, không to, như đọc sổ.
"Từ nay việc gì của nhà thì hỏi tôi, việc củi thì hỏi ông Khúc, việc nước với vải thì hỏi Ôn đại nương," ông nói. "Ai còn chạy xuống hầm hỏi cậu Mặc thì tối ấy rửa cả mười bảy cái bát."
Từ hôm ấy không ai chạy xuống hầm nữa. Ôn đại nương lấy một nắm rau cần xin được ở chợ, cắm dọc hai bờ cái rãnh nước chảy qua trước cửa hầm, cắm từng gốc một, cách nhau một gang tay.
"Ba mươi năm ở bè," bà nói, khi Mặc lên khỏi hầm đi ngang, "giờ ta mới cắm được một cây đứng yên một chỗ. Cậu mà giẫm vào đấy thì tôi bắt cậu ngồi tu ngay trên bờ rãnh cho rau nó mọc lên chân."
Thất vẫn ngồi chỉ nước, nhưng giờ thì đi lại được khắp sân mà không phải vịn, và có hôm Thất xách được một gàu nước nhỏ từ chum tới bếp, rồi ngồi xuống thở rất lâu, không phải vì đau mà vì cái sườn đã liền lệch đi một chút, và mỗi lần thở sâu thì nó kéo. Thất không gánh nặng, không đứng cửa, và cây đòn gánh mới vẫn dựng bên vách, chờ.
Mặc ngồi trong hầm, đi những vòng của tầng chín cho tới khi chúng tròn và chắc, rồi bắt đầu gom. Trúc Cơ không phải là đẩy qua một chỗ nghẽn như mấy tầng trước. Thẩm Chiêu nói như thế, một lần, ở ngày đầu, rồi không nói nữa. Phải gom hết những dòng khí đã đi trong người thành một khối, đặt nó xuống dưới cùng, ở bụng, như người ta đặt một cái đế cho một ngọn đèn, và cái đế ấy phải tự đứng được khi người ta buông tay.
Ngày hai trăm hai mươi chín, sau mười hai ngày tu, hắn thử lần đầu.
Hắn uống một viên, gom khí, và khí tới nhanh hơn hắn nghĩ, tới ào ạt, như nước đổ vào một cái chum chưa đặt vững. Hắn uống thêm viên thứ hai ở lượt nối, ngồi một quãng để dẫn cho hết viên đầu rồi mới uống, đúng như đã tính, và cái khối khí dưới bụng to dần, đặc dần. Rồi hắn gom gấp hơn, vì hắn muốn nó thành nhanh hơn, vì đã có một lúc hắn cảm thấy nó gần như đứng được. Vai trái hắn co lại, như ngày thử tầng tám, kéo theo cả đường khí bên trái giật lên một nhịp.
Nhịp vỡ. Cái khối khí dưới bụng nghiêng đi, như cái nồi đặt lên ba hòn đá mà một hòn bị rút ra, và nó tản ra khắp người, chạy ngược lên ngực, lên cổ. Hắn nôn ra một búng máu lên nền hầm.
Hắn ngồi im rất lâu, chờ cho khí tán hết, rồi mới lấy tay áo lau miệng.
"Hai viên đã dùng," hắn nói, giọng khàn, "chưa thành."
"Ngươi biết chỗ sai không," Thẩm Chiêu hỏi. Nàng không nói nó sai ở đâu.
"Ta gom gấp," hắn nói, "thấy nó gần đứng được thì ta muốn nó đứng ngay, rồi vai co, như lần thử tầng tám, mà ta tưởng cái vai ấy đã sửa xong."
"Thế thì ghi cả chỗ sai," nàng nói. "Ghi cho rõ, máu không phải mực để ngươi thử mãi. Lần sau ngươi lại gom gấp thì ta không nhắc lại đâu, ta chỉ chỉ vào dòng này."
Hắn ghi, rồi nghỉ ba ngày, không ngồi, chỉ ăn, ngủ, ra Kiếm đường đi lại chậm, xoay vai, ngồi ở bậc bếp nhìn Ôn đại nương tưới rau cần. Lão Khúc thấy hắn ngồi không thì ra ngồi cạnh, gõ bàn tính.
"Cậu tiêu hết bao nhiêu ngày gạo rồi mà vẫn chưa thành," lão nói.
"Mười hai ngày," Mặc nói, "hai viên, một búng máu."
"Sổ củi không có cột ghi máu," lão nói, "nên ta ghi củi, hôm nay cậu không đốt que nào dưới hầm, củi dư ba bó."
Từ ngày hai trăm ba mươi ba tới ngày hai trăm bốn mươi bảy, hắn làm lại từ đầu, chậm. Hắn bớt hẳn buổi kiếm, mỗi sáng chỉ đâm trăm nhát thay vì nghìn nhát, rồi ngồi. Mỗi lượt hắn gom một ít, rất ít, nhỏ tới mức Thẩm Chiêu bảo trông như gom từng hạt gạo rơi, và chỉ khi cả lượt ấy đi trọn mà không tản chỗ nào hắn mới gom thêm một ít ở lượt sau.
Có một buổi chiều, giữa lượt, gió dốc nam thổi bật cánh cửa hầm, đập vào vách một tiếng, rồi cứ đập đi đập lại theo từng cơn gió. Hắn mở mắt, đứng dậy, leo lên mười hai bậc đá, cài cánh cửa lại bằng cái then gỗ, rồi đi xuống, ngồi lại chỗ cũ, và bắt đầu lại từ đầu. Không phải từ chỗ hắn đã dừng. Từ đầu, vì cái khối khí đã gom được nửa buổi, lúc hắn đứng dậy, đã tản đi một nửa.
"Ngươi không tiếc nửa buổi ấy à," nàng hỏi.
"Tiếc," hắn nói, "nhưng nếu nó không chịu nổi một lần ta đứng dậy đóng cửa, thì nó cũng không chịu nổi một lần có người lên dốc."
Nàng không nói gì nữa, và từ hôm ấy, mỗi lần ngồi, hắn để cánh cửa hầm mở, cố ý, cho gió đập, cho người đi qua đi lại trên đầu, cho tiếng gà Nắng cục tác ngoài sân, và hắn gom giữa những tiếng ấy.
Ngày hai trăm bốn mươi tám, hắn không ngồi. Hắn ăn đủ hai bữa, ngủ một giấc dài buổi trưa, kiểm lại hai viên đan cuối trong ngăn riêng, kiểm lại hũ gạo, rồi đi ngủ sớm.
Ngày hai trăm bốn mươi chín, hắn ngồi từ sáng. Viên thứ ba hắn uống khi mặt trời lên, dẫn cho hết, gom, chậm, từng chút, tới trưa thì cái khối khí dưới bụng đã nặng như một hòn đá cuội. Lần này hắn không gom gấp. Cái vai trái có co lên một lần, lúc chiều, và hắn để nó co, không đuổi theo nó, chờ cho nó tự buông xuống rồi mới gom tiếp. Đêm, hắn uống viên thứ tư, rồi ngồi suốt tới sáng ngày hai trăm năm mươi.
Gần sáng, hắn ngừng dẫn, không phải vì hết khí mà vì đã tới lúc phải xem nó có tự đứng được không.
Hắn buông. Buông hết, không dẫn, không gom, chỉ ngồi thở như người thường, và cái khối khí dưới bụng ở yên đó. Không nghiêng. Không tản. Nó đứng như một cái đế đèn đặt trên mặt đá phẳng, và những dòng khí khác trong người hắn, không cần hắn dẫn, tự quay về quanh nó, chạy vòng quanh nó như nước quanh chân cầu.
Hắn ngồi thêm một lượt nghỉ nữa, rồi một lượt nữa, để chắc rằng nó không phải chỉ đứng được một lúc.
Nó vẫn đứng.
"Trúc Cơ," Thẩm Chiêu nói, khẽ, như sợ nói to thì nó đổ. "Ngươi đi lên mười hai bậc đá mà xem cái trán ngươi đi."
Hắn leo lên khỏi hầm khi trời vừa hửng. Ôn đại nương đã ngồi xổm ở bờ rãnh rau cần ngay trước cửa hầm, gáo nước trong tay, như mọi sáng. Đỗ Nghi vừa hết ca canh cuối ở cổng, đang đi ngang sân về kho thóc. Lão Khúc thì đã ngồi dậy trên chiếu ngoài hiên, cái bàn tính đặt trên đùi. Mặc đi tới chum nước ở góc kho thóc, chỗ nước đứng yên nhất, cúi xuống nhìn.
Cái khung đèn đen rỗng vẫn ở giữa trán hắn, như mười chín năm nay, như ngày người ta gọi hắn là Vô Tâm. Nhưng mép dưới của nó đã khác. Bên dưới khung đen, chỗ trước kia chỉ là một nét thẳng, giờ hiện ra một đường đế rõ ràng, rộng ra hai bên như cái đĩa đèn, và cả cái khung phía trên đã thon lại, dựng lên, mang đúng dáng một ngọn lửa đứng trên đế, cái dáng hắn đã thấy trên trán Hàn Kính dưới nắng sớm. Chỉ có điều, trong lòng cái dáng ấy không có lửa. Nó rỗng, đen, như một ngọn lửa người ta cắt ra từ giấy than rồi dán lên trán.
"Có đế rồi," nàng nói, và hắn biết nàng cũng đang nhìn qua mắt hắn xuống mặt nước.
Giữa cái lòng đen ấy, theo câu nàng nói, lóe lên một đốm vàng bằng đầu kim, đốm lửa của nàng, như mọi lần. Hắn giữ Liễm Tức, và đốm ấy lặn xuống trước khi hắn kịp đứng thẳng lên.
Lúc hắn quay lại thì Ôn đại nương đã đứng dậy. Cái gáo trong tay bà nghiêng đi, nước chảy hết xuống luống rau cần mà bà không biết, mắt bà nhìn lên trán hắn. Đỗ Nghi dừng giữa sân, nhìn theo bà, rồi nhìn cái dáng đen trên trán hắn lâu như đọc một dòng sổ chữ nhỏ.
"Trúc Cơ," ông nói, không to. "Sơ kỳ. Cái đế còn mỏng, nhưng là đế."
Ông lấy cuốn sổ kẹp dưới nách ra, lật tới trang việc trong ngày, và viết một dòng bằng nét than đậm hơn mọi dòng khác. Ngoài hiên, Lão Khúc đã đứng lên khỏi chiếu, cái bàn tính tuột khỏi đùi rơi xuống nền, và lão nhặt lên mà không gõ hạt nào.
"Ba trăm cái bấc nguội, một cái khung không có lửa, mà dựng được đế," lão nói. "Ta mà đem chuyện này xuống chợ kể thì không ai tin, nên ta không kể."
Mặc kéo vạt áo che trán, cái thói quen cũ, dù trong sân này chẳng còn ai hắn cần che.
"Cái đế là của ngươi," nàng nói, khi hắn đã che, "còn lửa thì vẫn chưa. Ngươi đừng nhìn cái đốm của ta mà tưởng nó là của ngươi."
"Ta không tưởng," hắn nói, "ta biết đốm ấy của ai, và ta biết nó phải về chỗ của nó."
"Ngươi lên một cảnh mà nói được một câu dài thế," nàng nói, "ta tưởng Trúc Cơ chỉ dựng nền, ai ngờ dựng cả lưỡi."
Hắn xách cái gàu nước Ôn đại nương múc sẵn cạnh chum tới bếp cho Thất, nhẹ như xách cái bát, định đổ thẳng vào niêu. Thất chỉ xuống chân ghế, bảo gàu đặt đấy, đổ thẳng vào thì Thất không biết nó tới dây chưa, và Mặc đặt xuống. Sức hắn bây giờ xách mười cái gàu ấy cũng không mỏi, nhưng việc ấy là của Thất, và Thất còn muốn làm nó.
Chiều ấy, hắn bảo gã trai cao gầy lấy cây gậy đầu móc Thanh Vân bỏ lại, đứng trước hắn ở Kiếm đường mà quật vào cẳng tay trái. Gã quật nhẹ như sợ đánh vỡ bát, rồi hắn bảo mạnh hơn, và tới lần thứ ba thì cây gậy bật ngược lại như quật vào da trâu căng, cẳng tay hắn không đỏ lên chút nào. Cái lớp mà tháng trước hắn phải khoét ba nhát mới qua, giờ hắn có một lớp mỏng của riêng mình. Gã trai cao gầy nhìn cây gậy trong tay, rồi lùi ra hai bước, cầm gậy bằng cả hai tay như sợ nó bật vào mặt mình.
"Trán ngươi," Thẩm Chiêu nói, gấp. "Khí ra ngoài da thì lửa của ta cũng muốn ra theo."
Hắn thấy nóng lên dưới vạt áo trên trán, và hắn kéo Liễm Tức xuống. Lớp hộ thân tắt cùng lúc, đúng lúc gã trai cao gầy quật lần thứ tư, và cây gậy rơi vào cẳng tay trần, nghe một tiếng trầm. Cả bữa tối hắn cầm bát bằng tay phải, cẳng tay trái tím một vệt dài, và trong sổ, dưới chữ Trúc Cơ, hắn ghi thêm một dòng nhỏ hơn, rằng hộ thân với Liễm Tức chưa giữ được cùng lúc.
Sáng ngày hai trăm năm mươi mốt, hắn ôm một bó que tre đi từ góc kho thóc ra tới chân Kiếm đường, cắm que đánh dấu từng chỗ. Mười bảy người đang ngủ dưới một mái hiên tạm và một gian kho thóc, chen nhau, và mùa mưa sau thì mái tạm ấy không chịu nổi. Hắn đo nền cho một dãy chỗ ngủ, đo thêm một khoảnh sát lò cũ phía đông cho một cái lán rèn.
"Ngươi cao thêm một cảnh," Thẩm Chiêu nói, "cái mái vẫn thấp như cũ."
Hắn đi vào chính điện, đứng trước án. Ba trăm cái bấc nguội vẫn nằm đó, tấm ván treo trước án vẫn khắc nguyên một dòng, "Ba trăm bấc. Về: 0." Hắn không sửa con số ấy, chỉ đứng nhìn một lúc rồi đi ra sân, nơi người Lạc Thủy đã dậy, đang nhìn mấy cái que tre hắn cắm, và Đỗ Nghi đã cầm sẵn cuốn sổ.
"Dãy nhà ấy cần bao nhiêu cây tre," ông hỏi, "để ông Khúc tính tiền."
"Tính cho ba mươi chỗ," Lão Khúc nói, gõ bàn tính, không ngẩng lên. "Mười bảy người thì chỉ đủ tới mùa mưa. Ta tính cái ta thấy, mà ta thấy cái núi này cứ sáng dần lên."
Mặc nhìn lão một lúc, rồi cầm que tre cắm thêm một cái nữa ở cuối dãy, xa hơn chỗ hắn định.
Que chưa cắm vững thì gã trai cao gầy từ cổng chạy vào, bảo có người đứng ngoài thanh chắn. Người ấy là gã râu quai nón, lần đầu tiên lên tới cổng núi, ống quần ướt sương tới gối, thở như kéo bễ. Mặc kéo vạt áo che kín trán rồi mới ra.
"Ta lên vì cả chợ đang nói một chuyện mà không ai dám lên kể," gã nói, đứng ngoài thanh chắn, không bước qua. "Người cầm thương về tới thượng nguồn thì cổ tay không khép được nữa, Thanh Vân lấy lại lệnh của người ấy. Lệnh thì không xoá. Họ giao cho người khác, người đã đứng xem từ đầu tới cuối, người biết đường lên núi này rõ nhất."
Gã không nói tên, mà cũng không cần nói. Mặc nhìn xuống mô đất dưới cổng, chỗ Tần Hưởng đã đứng suốt buổi sáng hôm ấy, hai tay buông, không đi tiếp.
"Người đứng xem thì đã xem đủ rồi," Thẩm Chiêu nói.
