Sáng ngày hai trăm bảy mươi tám, Mặc buộc dây vào gốc đa, đúng cái gốc đã bị hắn chặt mất ba cái rễ từ mùa trước, rồi thả mình xuống khe tây, lần đầu tiên kể từ cái chạng vạng hắn đắp khăn lên mặt người dưới đá mà trèo lên.
Đáy khe vẫn thế, bãi đá lở phủ rêu, phiến đá phẳng to như cánh cửa vẫn đè ngang ngực và chân trái, chỉ có tay phải và đầu ló ra. Cái khăn hắn đắp đã mục, rêu mọc lên mép vải, nhưng hai hòn sỏi hắn chèn ở hai bên vẫn nằm đúng chỗ, và gió suốt mấy mùa đã không lật được nó.
Hắn ngồi xổm xuống, nhặt hai hòn sỏi ra, gỡ cái khăn cũ, gấp lại bỏ vào ngực áo. Dưới khăn, khuôn mặt ấy vẫn y như hôm trước, mắt nhắm, cái trán trơ ra, chấm đỏ giữa mi tâm cứng như đá dưới nắng. Hắn lấy một mảnh vải sạch Ôn đại nương đưa từ sáng, đắp lên thay, chèn lại hai hòn sỏi vào đúng hai chỗ cũ.
"Ta quay lại rồi," hắn nói, rất khẽ. "Hôm trước ta nói bao giờ nhấc được thì quay lại. Hôm nay chưa nhấc, nhưng ta đã quay lại."
Hắn đặt bàn tay lên mặt phiến đá. Trong người hắn, cái đế Trúc Cơ nằm yên dưới bụng, và hắn biết nếu dồn hết khí vào hai tay thì có khi phiến đá này nhích được. Nhưng phiến đá nằm nghiêng trên một bãi đá lở, mép dưới tựa vào vách, và nếu nó nhích sai một ngón tay thì nó không nhấc lên mà trượt xuống, trượt đúng vào chỗ cái ngực đang nằm.
"Ngươi lên một cảnh," Thẩm Chiêu nói, "chứ không phải lên mười cảnh. Đừng có thử."
"Ta không thử," hắn nói, "ta đo, đo xong thì về nghĩ."
Hắn đo bằng sợi dây gai, đo từ mép đá tới vách, chỗ nào dưới mép là đá chắc, chỗ nào là đá vụn, ghi vào sổ, rồi trèo lên.
Trưa hôm ấy, Đỗ Nghi ngồi cạnh hắn ở bậc thấp đầu dãy, nghe hắn kể cái phiến đá, rồi hỏi một câu mà hắn đã nghe một lần, ở dưới chính cái khe ấy.
"Cậu nhấc được đá rồi thì sao," ông hỏi. "Người ta tỉnh dậy, rồi sao nữa."
"Lần trước có người hỏi ta câu ấy," Mặc nói, "và ta không trả lời được, nên ta đắp khăn rồi trèo lên. Bây giờ ta trả lời được. Có giường, có bát, có người ngồi cạnh. Không có ba thứ ấy thì ta chưa nhấc."
"Thế thì chiều nay làm ba thứ ấy trước," Đỗ Nghi nói.
Cả buổi chiều là để chuẩn bị chỗ đặt người. Cái lối rộng hắn chừa ở cuối dãy nhà từ hôm dựng nền, rộng đủ cho hai người khiêng một cái cáng mà không phải nghiêng, giờ dẫn vào một gian ngoài cùng, gian chưa ai ở. Người đục gỗ đóng một cái giường ván kê cao, đầu giường có thanh ngang chắc. Ôn đại nương khâu một dải vải dày để che trán, có dây buộc sau gáy, rồi khâu thêm một tấm chăn mỏng từ mấy mảnh chiếu cũ. Đỗ Nghi xuống bến mua thêm dây và một tấm vải bố làm cáng, sáu đồng. Lão Khúc thì ngồi với cuốn sổ của Mặc, nhìn những con số đo, gõ bàn tính một lúc lâu.
"Phiến đá này nặng chừng ba mươi gánh," lão nói, "gánh đầy hai thùng. Ta gánh hàng ở bến hai mươi năm, nhìn cái gì cũng ra gánh. Cậu với hai cây gỗ kia thì nhấc được một đầu, nhưng phải kê cho chắc, đất dưới khe không đỡ được ba mươi gánh đè xuống một chân."
Đỗ Nghi chia tay kéo theo người thật, không theo người muốn có. Sáu người giữ dây, hai người đưa nêm, gã trai cao gầy với người sửa móc thuyền đứng sát mép đá giữ cáng. Lão Khúc đứng trên mép khe giữ đồ, đưa thứ gì xuống khi được gọi tên thứ ấy, không đưa thứ gì không ai gọi. Người Lạc Thủy bị toạc bắp tay ở lối bụi tre hôm trận trước, người từ hôm Lão Khúc về chưa nói với lão một câu, được chia đứng giữ dây ngay dưới chỗ lão đứng, và Đỗ Nghi chia thế mà không giải thích. Thất muốn xuống, và Đỗ Nghi không nói gì mà chỉ chỉ vào cái ghế có lưng gã trai cao gầy đã khiêng ra đặt sẵn ở mép khe, sát gốc đa.
"Ta ngồi đây," Thất nói, ngồi xuống, "ta nhìn được hết."
Mặc mang xuống khe hai cây gỗ dài để dành từ hôm dựng nhà, ba tấm ván dày, bộ nêm sắt và mấy cái móc đập từ cuộn xích của Thanh Vân ở Luyện Khí Đường. Trước khi dùng, Đỗ Nghi treo từng sợi dây mới lên gốc đa, buộc vào đó một khúc gỗ nặng hơn người, kéo lên thả xuống mười lần, như hồi trước Mặc thử sợi dây gai đầu tiên bằng một hòn đá.
Ngày hai trăm bảy mươi chín, họ thử lần đầu. Mặc kê cây đòn vào mép ngoài phiến đá, phía xa ngực nhất, chân đòn tì lên một tấm ván dày đặt trên đá lở. Hắn ấn đầu đòn xuống, chậm, và phiến đá chưa kịp nhích thì tấm ván dưới chân đòn đã lún, lún nghiêng, một hòn đá vụn dưới nó vỡ ra kêu lục cục.
"Dừng," Đỗ Nghi nói.
Mặc đã dừng trước khi ông nói hết chữ. Hắn nhả đầu đòn lên từng chút, để phiến đá nằm lại đúng chỗ cũ, chưa có chỗ nào của nó rời khỏi phần đang đè lên ngực. Hắn nhìn tấm ván lún dưới chân đòn rất lâu.
"Ta tính sai," Lão Khúc nói từ trên mép khe, giọng to hơn mọi khi. "Ta tính cái đá nặng bao nhiêu mà không tính cái đất chịu được bao nhiêu."
"Ông tính đúng phần ông thấy," Mặc nói, "phần dưới đất thì chưa ai thấy."
"Đất dưới này không đỡ được một chân," hắn nói, "thì phải cho nó đỡ ba chân."
Họ mất trọn buổi chiều để dọn đá vụn dưới chỗ kê, xếp đá phẳng thành nền, rồi đặt cả ba tấm ván ghép lại thành một bản kê rộng, chân đòn tì lên giữa. Đỗ Nghi chia nêm thành từng nấc, nêm mỏng trước, nêm dày sau, xếp theo thứ tự trên một tấm vải, và bắt hai người đưa nêm tập đưa từng cái theo tiếng ông gọi, gọi nấc nào đưa nấc ấy.
Tối ấy, ăn xong bát cuối, Mặc ngồi ở bậc thấp đầu dãy, xoay hai vai, mở ra nắm lại hai bàn tay. Hắn không thấy mỏi, mà thấy nặng, không phải nặng ở tay.
"Ngươi sợ," Thẩm Chiêu nói.
"Ta sợ nhấc lên rồi người ấy đau," hắn nói.
"Người ấy không đau," nàng nói, "Thất cũng không đau. Ngươi sợ nhấc lên rồi không biết đặt người ta xuống đâu. Mà chỗ đặt thì ngươi làm xong từ hôm qua rồi."
Sáng ngày hai trăm tám mươi, trời khô, gió nhẹ. Mặc đứng ở đầu đòn, hai tay đặt lên gỗ, Đỗ Nghi đứng ở chỗ nhìn được cả mép đá lẫn cái ngực bên dưới, sáu người cầm dây buộc vào những cái móc đã móc sẵn dưới mép phiến đá, đầu kia quấn ba vòng quanh hai gốc cây trên vách.
"Lên," Đỗ Nghi gọi.
Mặc ấn đầu đòn xuống, và khí từ cái đế dưới bụng chạy lên hai vai, xuống hai cánh tay, đều, không giật, không gom gấp, và cây đòn cong lại. Mép phiến đá nhích lên một đốt ngón tay, người đưa nêm đẩy cái nêm mỏng nhất vào khe vừa hở, và Mặc thấy dưới mép khăn trên trán mình nóng lên.
"Trán ngươi nóng rồi," Thẩm Chiêu nói, gấp. "Ngươi dồn ra tay mạnh quá, nó đang tràn ra ngoài da."
"Ta giữ trán," hắn nói qua kẽ răng, "tay thì để gỗ làm."
Hắn kéo Liễm Tức xuống, giữ khí ở trong xương, không cho nó lan ra ngoài, và cây đòn nặng thêm hẳn, nặng như ai vừa đặt thêm một bao gạo lên đầu nó.
"Nấc hai," Đỗ Nghi gọi.
Hắn ấn tiếp, phiến đá lên thêm một đốt nữa, đá vụn dưới nó lăn ra lục cục, sáu người trên vách kéo căng dây, và nêm thứ hai vào, rồi nấc ba, nấc bốn. Ở nấc năm, Đỗ Nghi gọi nêm dày, Lão Khúc trên mép khe thả xuống đúng cái nêm dày nhất trong giỏ, và người bị toạc bắp tay đưa tay đỡ lấy, chuyền xuống, không nhìn lên. Mồ hôi chảy vào mắt Mặc, hắn không lau, vì hai tay hắn không rời được khỏi đầu đòn. Tới nấc thứ bảy, mép phiến đá đã lên cao hơn ngực giáp một gang tay, và Đỗ Nghi cúi xuống nhìn.
"Đá đã khỏi ngực," ông nói. "Giữ thế ấy."
Gã trai cao gầy đã cầm cáng chực đẩy vào, thì Mặc nói, không quay đầu lại.
"Đừng kéo. Chèn thêm nêm rồi mới đưa cáng vào."
Họ chèn thêm ba nêm dày nữa, cho tới khi phiến đá nằm yên trên những cái nêm mà không cần ai giữ, rồi Mặc mới buông đầu đòn. Hai cánh tay hắn run lên như hai sợi dây đàn. Người sửa móc thuyền với gã trai cao gầy luồn tấm vải bố xuống dưới lưng người ấy, từng chút, cả thân và giáp cùng một lúc, không ai kéo một cánh tay nào. Cái chân trái thì dẹt đi dưới lớp giáp ống chân đã bẹp, và Mặc cùng Ôn đại nương, người vừa được thả dây xuống, kê nó lên một thanh ván, buộc lại.
"Chân này bẹp như cái gáo dừa bị ai ngồi lên," Ôn đại nương nói, tay quấn vải nhanh hơn tay hắn nhiều. "Cậu giữ, tôi buộc. Đừng có buộc kiểu cậu khâu áo, tôi thấy cái áo của cậu rồi."
Họ kéo cáng lên vách bằng dây quấn quanh gốc đa, chậm, mỗi lần một sải tay, Đỗ Nghi đếm nhịp. Giữa ban ngày, cái thân ấy cứng như một pho tượng đá nằm trong vải bố, và khi cáng lên tới mép khe, Thất trên cái ghế có lưng nhìn xuống nó, rồi đặt một bàn tay lên ngực giáp của chính mình, chỗ có chữ khắc, giữ ở đó một lúc, rồi bỏ xuống. Trên ngực giáp của người trên cáng, phần lộ ra, chỉ còn một nét ngang khắc sâu, phần dưới đã bị đá nghiền phẳng. Mặc thấy cả hai thứ ấy, và hắn không ghi gì vào sổ.
Từ chiều ngày hai trăm tám mươi, trên núi có ba mươi mốt thân, nhưng vẫn chỉ ba mươi người ăn.
Mặc uống một viên đan, viên của hắn, ngồi ở góc gian ngoài dẫn khí cho tới khi hai cánh tay hết run, không đưa viên nào cho thân người kia, vì trong ngực người ấy không có lò. Hắn không đợi tới ngày mai, vì ban ngày cái ấn cứng như đá, chỉ chạng vạng mới sống, và nếu để qua một đêm thì người này sẽ mở mắt giữa một cái nhà có ba mươi đốm lửa, như cái bóng giáp hồi trước mở mắt giữa sân tìm một đốm lửa trên trán hắn. Hắn đã nói với Đỗ Nghi từ hôm qua, và Đỗ Nghi đã đưa người già với trẻ con sang nằm tạm ở kho thóc, Lau đứng giữ dây ở cửa không cho đứa nào chạy qua.
"Ông ấy có sợ bọn cháu không ạ," Lau hỏi, khi hắn đi ngang.
"Ông ấy chưa biết sợ ai," Mặc nói. "Cháu cứ đứng ngoài dây, tối nay ông ấy biết thì ông ấy sẽ sợ ít hơn."
Chạng vạng, cái tay phải trên giường co lại, cào lên mặt ván một tiếng khô. Tay ấy đã được buộc vào thanh ngang đầu giường bằng một đoạn xích của Thanh Vân, đoạn còn lại sau khi đập móc, quấn vải cho khỏi cứa. Đôi mắt mở ra, xám đục.
Mặc quỳ xuống bên đầu giường, thấp hơn cái trán ấy. Lần này không có vành mũ nào che, cái nút chỉ trong chân tóc lộ ra trọn vẹn. Hắn đâm vào lỗ kim trước, chấm đỏ nứt, nét quặp ở chân tóc đỏ rực lên, bắt đầu chạy xuống vá, và trong nửa hơi ấy, mũi dao thứ hai của hắn đã nằm trên sợi chỉ.
Cái ấn vỡ, không có tiếng động nào. Chỗ chấm đỏ còn lại một vệt xám nhạt như vết tro.
"Hai nhát," Thẩm Chiêu nói, khẽ, "ngươi làm như quét một bậc thềm."
"Hai nhát này ta học mất một cẳng tay rách với ba lần xuống khe," hắn nói, "quét thềm thì ta không phải học."
Người trên giường thở ra một hơi rất dài. Rồi người ấy nhìn lên trần, nhìn sang bàn tay phải đang bị xích, nhìn xuống cái chân trái nẹp ván, và bàn tay ấy, khi Mặc tháo xích ra, không vung lên nữa mà đưa lên úp ngay lên trán, như che một ngọn đèn trước gió. Người ấy không nói, cũng không hỏi.
Thất ngồi ở cửa gian, xa nhất có thể mà vẫn còn ở trong gian, đặt cái bát sành của mình đầy nước xuống mép giường, rồi lùi lại ngồi chỗ cũ.
"Nước ở đây," Thất nói. "Ta ngồi xa một chút."
Đêm ấy người kia chỉ uống nước. Lão Khúc tự xin ngồi canh.
"Cậu nhấc đá cả ngày rồi, ngủ đi," lão nói. "Đêm nay ta ngồi, không tính công."
"Sao lại không tính," Mặc hỏi.
"Vì ta không biết tính," lão nói, "cái gì không tính ra đồng thì ta làm trước, tính sau."
Lão ngồi ở góc gian với cái đèn nhỏ của lão vặn thật thấp, cái bàn tính đặt trên đùi, và suốt đêm thỉnh thoảng lại gõ một hạt, rất khẽ, tách, như tiếng mưa nhỏ trên mái.
Sáng ngày hai trăm tám mươi mốt, Mặc đứng ở cửa bếp.
"Hôm nay thêm một phần," hắn nói với Đỗ Nghi. "Nấu mềm."
Đỗ Nghi đong thêm hai vốc vào phần của ngày, không đong bù cho hôm qua, và Thất bảo nấu riêng một niêu nhỏ, nước nhiều hơn vạch dây gai hai ngón, nấu cho tới khi hạt gạo nở bung. Người kia cầm cái bát ấy bằng cả hai tay, nhìn nó rất lâu rồi mới ăn.
Bữa trưa hôm ấy, người bị toạc bắp tay bưng bát ra mép hiên, ngồi xuống cách Lão Khúc một sải tay, chỗ trước nay không ai ngồi.
"Hôm qua ông đưa nêm đúng," anh ta nói, không nhìn lão.
"Ta đưa cái người ta gọi," lão nói, và hai người ăn hết bát mà không nói thêm câu nào.
Mặc chờ cho cái bát của người mới được cầm lên, chờ cả nhà đã có phần, rồi mới ngồi xuống bậc cửa gian ngoài, ăn bát cuối của mình, quay lưng ra sân, mặt nhìn vào trong.
Tối, hắn lấy cái khăn cũ ra khỏi ngực áo, cái khăn đã đắp trên mặt người ấy từ ngày hắn mới ở tầng bốn, giũ rêu, gấp lại, cất vào túi vải đeo bên người cùng cuốn sổ đan. Rồi hắn mở sổ, viết "ngày hai trăm tám mươi, đã nhấc đá", và không viết thêm chữ nào sau chữ đá. Người ấy vẫn chưa có tên, chưa đứng được, chưa biết mình là ai, và trên tấm ván trước án, số người về vẫn là không.
"Cái ghế có lưng lại có thêm việc," Thẩm Chiêu nói. "Người ấy mà ngồi được thì Thất phải nhường, ngươi liệu mà đóng thêm một cái cho chắc."
Hắn không cười, chỉ ngồi đó với nàng, ở bậc cửa, cùng nhìn vào trong gian. Lão Khúc đã ngồi lại chỗ góc, cái đèn nhỏ vặn thấp. Người trên giường nằm ngửa, một tay vẫn úp trên dải vải che trán, tay kia chầm chậm đưa ra, chạm vào mép tấm chăn chiếu cũ Ôn đại nương khâu, sờ từng đường chỉ, như người ta sờ một thứ phải chắc là có thật. Mắt người ấy vẫn mở, nhìn lên mái, và tới khi Mặc đứng dậy đi kiểm vòng cuối thì vẫn chưa dám nhắm.
