Thất đong gạo bữa tối ngày hai trăm chín mươi sáu bằng cái gáo dừa sứt miệng, mỗi gáo môi lại mấp máy đếm một lần. Đong xong, Thất lấy mẩu than vạch thêm một nét lên tấm ván dựng cạnh bếp, nét nào cũng thẳng và dài bằng nhau.
Mặc đứng ở cửa nhìn tấm ván ấy. Từ ngày gạo phải đong bằng vốc, nhà ăn ngày hai bữa, bữa nào Thất cũng vạch đúng một nét, và hàng vạch đen đã chen nhau kín gần hết mặt gỗ mà chưa lần nào lệch hay sót.
"Ván đầy thì xin Đỗ Nghi cái khác," Thất nói mà không ngoái lại. "Ngươi đứng đó thì gạo cũng không thêm."
"Ta xem nét vạch của ngươi," hắn nói, "đều hơn chữ ta ghi sổ nhiều."
"Thì ngươi vạch," Thất nói, chìa mẩu than ra sau lưng mà vẫn không quay lại, rồi rút tay về trước khi hắn kịp cầm.
Hắn không được cầm mẩu than ấy, nên chỉ ghi con số Đỗ Nghi đọc to khi cái bát cuối cùng rửa xong, gạo còn một nghìn hai trăm sáu mươi tư vốc. Chữ nghiêng hẳn về một phía vì tay trái vẫn chưa quen cầm than.
Chờ tới khi gian trong chỉ còn tiếng thở, hắn ra chỗ mái tranh ngoài lối xuống hầm. Cái đĩa sắt vẫn nằm giữa vòng tro, nắp vẫn còn nóng tay, sợi sáng trắng lọt qua khe nắp vẫn nghiêng về phía đông, mảnh như sợi chỉ có ai đang kéo từ một cuộn rất xa.
"Ngươi ra đây ba lần rồi," Thẩm Chiêu nói, "lần này ngươi đứng lâu nhất."
"Ta mở ra đếm," hắn nói, "một thứ không biết nằm trong đĩa được bao lâu thì ít ra phải biết nó còn nguyên hay đã hao."
Hắn cắt dây gai bằng mũi đoản kiếm, lấy cây đòn gánh bẩy nắp lên từng chút, nghiêng mặt sang một bên cho khỏi hơi nóng. Ánh trắng không bùng ra, chỉ dâng lên khỏi miệng đĩa một chút rồi đứng lại ngang mép, như nước trong bát đầy mà chưa tràn.
Khúc tay cầm trượng đã nứt dọc từ đầu này sang đầu kia, và thứ lửa trong lòng nó không còn chảy thành dòng như đêm hắn khiêng nó về, mà đã vón lại thành những hạt trắng cỡ hạt gạo nếp. Mỗi hạt nằm riêng trong một cái hố nông do chính nó nung chảy trên lớp tro, quanh hố tro kết thành một lớp men xanh bóng, trông chẳng khác cái ổ con Nắng ấp trứng của Lau.
Hắn chĩa mũi kiếm tới từng hạt mà không chạm, hai lượt đều ra tám, rồi đặt kiếm xuống tro vì thấy mũi nó run. Chỉ khi nhìn bằng mắt hắn mới thấy hạt thứ chín nằm khuất dưới một vảy tro, nhỏ hơn mấy hạt kia và nằm sát mép đĩa.
"Chín," hắn nói, hạ giọng xuống gần như thì thầm.
"Ngươi đếm sai hai lần," nàng nói, "mà ngươi chỉ đếm sai lúc sợ."
Chín hạt nằm yên dưới mái tranh, sáng tới mức bàn tay hắn đặt trên miệng đĩa in lên vách đất một cái bóng sắc cạnh tới từng đốt ngón. Ba chỗ phồng trên tay trái hắn là do cầm khúc trượng này chưa đầy mười hơi thở, và hắn biết trong mỗi hạt kia có nhiều linh khí hơn cả túi đan trên xà. Hắn lấy mũi kiếm lăn hạt út lên bản kiếm, chậm như lăn một giọt dầu sôi.
"Ngươi bảo mở ra để đếm," nàng nói.
"Ta đang đếm đây," hắn nói.
"Ngươi đang đếm bằng cái hạt nằm trên bản kiếm của ngươi," nàng nói.
Hắn nhìn hạt út một lúc rồi hỏi một câu khác. "Thứ chưa biết giá thì ta chưa nuốt bao giờ, nếu nó hại thì sao?"
"Ngươi quyết rồi thì hỏi ta làm gì?" nàng nói, chẳng buồn chờ hắn đáp. "Ngươi vẫn quen quyết trước rồi mới hỏi."
Hắn không cãi, vì nàng nói đúng, và vì cả hai đều biết câu ấy không nói về hạt lửa.
"Hại thì cái hũ của ngươi thêm một lỗ," một lúc sau nàng nói tiếp, giọng thấp xuống, "trên một cái đáy đã thủng chín năm."
Hắn đậy nắp cho tám hạt kia, buộc dây mới, rồi bưng bản kiếm xuống mười hai bậc đá vào hầm Ám Lô, và vầng sáng của hạt út hắt lên vách đất soi rõ từng hòn than trong lòng lò.
Ám Lô chỉ nhận lửa không sáng, điều ấy hắn biết từ mẻ đan cháy đầu tiên, nên hắn vận Liễm Tức, lần này không thu lửa trên trán mình mà thu cái sáng của một thứ nằm cách hắn một gang tay. Lần thứ nhất, vầng trắng co lại được một nửa rồi bật ra, hắt lên trần hầm sáng hơn lúc trước. Lần thứ hai, nó co lại bằng hạt kê, nhưng một sợi sáng mảnh vẫn lọt ra, rọi thẳng lên khe cửa hầm. Lần thứ ba hắn không ép nữa, chỉ để linh lực quấn quanh nó từng vòng như quấn vải cho một vết bỏng, và cả gian hầm tối lại.
Hắn búng hạt út vào lòng lò, và ngọn lửa đen nuốt nó như miệng giếng nuốt một viên đá, không tiếng, không gợn, rồi cái lò khẽ nấc lên một tiếng.
Cái nóng không ập vào người hắn mà chảy vào, chậm và đều. Chín năm linh khí rót vào người hắn tới đâu chảy mất tới đó, sáng chém một nghìn nhát kiếm mà chỉ giữ lại được vài giọt, vậy mà đêm nay cái hũ ấy giữ nước. Linh khí đọng lại lớp này đè lên lớp kia, tự chảy theo đường chu thiên hắn đi mỗi đêm mà không cần ai dẫn. Một vòng bằng một đêm uống đan, và tới vòng thứ mười thì hắn thôi không đếm nữa.
Gần canh ba có tiếng chân trên bậc, tiếng chân nặng, mỗi bước dừng một chút, rồi một tiếng sắt chạm đá khi ai đó ngồi xuống bậc trên cùng.
"Ta mang nước," Thất nói từ trên ấy, "ngươi không lên thì ta để đây. Dưới ấy tối, ta không xuống, xuống thì thế nào cũng vấp phải cái gì của ngươi."
Mặc chưa kịp đáp thì dòng khí trong lò lệch đi. Cái nóng dưới tay hắn mỏng hẳn lại, còn thành lò bên kia, phía quay về bậc thang, nóng lên như lửa bếp nghiêng về phía cửa có gió lùa, mà trong hầm Ám Lô thì không có gió. Hắn phải quấn thêm một vòng Liễm Tức mới kéo được nó về, và cả lúc ấy cái nóng vẫn ghé dần về phía bậc thang, phía có người ngồi.
"Ngươi thở khác," Thất nói, "ngươi thở như hôm khiêng bè."
"Ta đang làm việc nặng," Mặc nói.
"Thế thì ta ngồi đây," Thất nói. "Khiêng xong thì có nước."
Thất ngồi trên ấy không nói thêm câu nào, và tới canh tư trong bụng Mặc có một tiếng tách nhỏ. Cái vách bình cảnh sơ kỳ mà hắn đâm vào mỗi đêm suốt mấy tháng vừa rạn một đường dài bằng sợi tóc. Qua đường rạn ấy hắn cảm được phía bên kia rộng và trống, như cửa một gian nhà mới chưa ai ở.
"Ồ," Thẩm Chiêu nói, ngay sát chỗ nàng ở.
Hắn cười trong bóng tối, không thành tiếng, chỉ có hai vai rung.
"Đừng cười," nàng nói, "vách mới rạn chứ chưa vỡ đâu."
Khi hạt út cháy hết, lòng lò chỉ còn một nhúm tro trắng, và suốt đêm khung đen giữa trán hắn không lóe lên một lần. Hắn đoán thêm một hạt nữa là vách vỡ, chỉ là đoán, vì một hạt mới cho được đường rạn bằng sợi tóc, và hai năm với mười hạng đầu chưa lúc nào rời khỏi đầu hắn.
Lúc trời còn xám hắn leo lên, bậc trên cùng đã trống, chỉ còn cái gáo nước Thất để lại. Hắn ra mái tranh mở nắp đĩa, lăn hạt thứ hai lên bản kiếm để xuống làm nốt cho xong trước khi cả nhà dậy, và cái vách rạn trong bụng kêu lên một tiếng nhỏ như đang giục.
Từ mái tranh nhìn qua sân tới bếp, hắn thấy Thất ra trước cả gà của Lau, một mình ôm cái nồi gang còn đầy nước. Thất nhấc nó lên ba hòn đá bằng cái dáng người cố nhấc một thứ mình đã hứa là không nhấc. Nồi vừa đặt xuống, bàn tay trái của Thất đưa lên xoa vào sườn, đúng chỗ giáp ngày trước vẫn đè, xoa chậm một hơi dài, rồi bỏ xuống khi Lau ló đầu ra khỏi gian trong hỏi con Nắng đẻ chưa.
Cái nóng cứ ghé mãi về phía bậc thang đêm qua trở lại lòng bàn tay hắn. Hắn nhớ dòng chữ nhỏ không gạch dưới trong sổ, hỏi cách giữ người chỉ còn vài năm. Hắn chưa biết thứ trắng này giữ được một con người hay đốt mất, chỉ biết nó đi về phía Thất mà không cần ai dẫn.
Hắn nghĩ tới những hạt còn nằm trong đĩa, và lần này mỗi hạt có một khuôn mặt đứng sau, khuôn mặt đầu tiên đang cúi xuống múc nước, một tay còn gượng ở bên sườn.
Hắn đặt hạt thứ hai về đúng hố men nó vừa nằm, đậy nắp, buộc dây hai nút, và trong bụng hắn cái vách rạn vẫn chờ, mảnh và thẳng, và hắn để nó chờ.
"Ta thấy," Thẩm Chiêu nói.
"Ta chưa biết nó có giữ được Thất không," hắn nói rất khẽ, "chưa ai biết cả."
"Ta cũng chưa biết," nàng nói, "nhưng lúc ngươi cầm hạt lên thì tay ngươi run, còn lúc ngươi đặt nó xuống thì không, ta thấy cả hai."
"Thế là khen à?" hắn hỏi.
"Thế là ta thấy," nàng nói. "Khen thì chưa."
Hắn ra bếp, đỡ lấy quai nồi khi Thất định kê nó lại cho thẳng trên ba hòn đá, ba chỗ phồng ép vào sắt nóng, và hắn cắn răng không kêu.
"Nó nặng hơn hôm qua," Thất nói.
"Nồi vẫn thế," Mặc nói, "nước cũng bằng hôm qua."
"Ta không nói cái nồi," Thất nói, rồi quay đi lấy gáo đong gạo.
Bữa sáng, người đục gỗ không chịu há miệng chờ ai nữa. Ôn đại nương khâu cho anh ta một cái vòng vải bọc ngoài lớp băng, chừa một khe cài cán thìa, và anh ta xúc cháo bằng cả cánh tay từ khuỷu trở xuống. Thìa thứ nhất đổ hết lên đùi, tới thìa thứ năm anh ta đưa được trọn một thìa lên miệng, rồi nhìn quanh gian trong như vừa tự tay đục xong một cái mộng.
"Thấy chưa?" anh ta nói với Đỗ Nghi, "ông không trả lời thì tôi tự trả lời. Tay này cầm được thìa thì rồi sẽ cầm được đục."
"Tôi chưa nói là không," Đỗ Nghi nói, "tôi nói đục mộng cần hai tay vững, anh mới có một tay cầm được thìa," rồi ông đẩy bát cháo của mình sang gần anh ta thêm một gang.
Mặc ngồi xuống trước người đàn bà ổ năm, xúc từng thìa bằng hai ngón tay phải còn lòi ra khỏi lớp băng, và chị há miệng chờ mà mắt vẫn dán vào bàn tay băng kín của hắn.
"Tay cậu cũng thế kia," chị nói, giọng khàn vì cả đêm nín đau, "cậu đút người ta mà không sợ rơi cơm ra chiếu à?"
"Rơi thì Lau nhặt," hắn nói, "con bé nhặt nhanh hơn chim sẻ."
"Chú nói xấu cháu," Lau nói từ góc kia, tay vẫn đang thổi cháo cho người ổ hai, "cháu nhặt nhanh hơn gà, mà con Nắng là con gà nhặt nhanh nhất núi này đấy."
Cả gian trong cười, mệt và nhỏ, và người đục gỗ cười to nhất.
Mặc ngồi ăn ở góc bếp, và Thất ngồi ở cái ghế có lưng cạnh chum nhìn hắn ăn, nhìn lâu hơn mọi bữa.
"Mai ăn thêm bát nữa," Thất nói. "Đỡ cái nồi mà thở như khiêng bè."
Lão Khúc ghé qua lúc hắn đang rửa bát, mở tờ bốn câu hỏi ra trên đầu gối.
"Bến chưa yên thì ta chưa xuống được," lão nói, "nhưng ta nghĩ ra câu thứ năm rồi, bảng ấy người ta đo cái gì mà xếp tông, đo đèn, đo người hay đo gạo."
"Ông ghi đi," Mặc nói, "nhưng ghi sau câu đầu."
"Câu đầu là không đổi bằng người, ta nhớ rồi," lão nói, "ta già chứ chưa lẫn, lẫn thì ai trả tiền đường cho ta!"
Cả ngày hôm ấy hắn ba lần định hỏi Thất, và lần nào câu hỏi nhẩm trong đầu cũng nghe như câu người ta hỏi một người sắp đi xa, nên tới chiều hắn vẫn chưa hỏi được chữ nào.
Bữa tối Thất múc cho sáu người trước, rồi cả nhà, rồi tới hắn, và đợi hắn ăn được nửa bát mới nói.
"Cái trong đĩa ngoài kia là lửa à?" Thất hỏi.
"Là lửa," Mặc nói.
"Nó ấm," Thất nói, "đêm qua ta ngồi trên bậc, ta thấy ấm ở chỗ đau. Chỗ ấy lâu rồi không ấm, ta tưởng nó không biết ấm nữa."
Mặc đặt bát xuống định nói một câu, rồi thấy câu nào mình định nói cũng là câu hứa một thứ hắn chưa biết, nên hắn cầm bát lên lại.
"Ngươi thấy ta xoa," Thất nói, không phải một câu hỏi. "Rồi ngươi ghi sổ."
"Tám hạt còn lại ta để nguyên trong đĩa," Mặc nói, "chưa ai đụng tới."
"Ngươi để cho ai?" Thất hỏi.
"Ta chưa biết," Mặc nói, và đó là câu thật nhất hắn nói trong cả ngày.
Thất nhìn hắn một lúc lâu, rồi gật đầu, chậm. Rồi Thất đứng dậy vạch nét cho bữa tối lên tấm ván, mẩu than dừng lại đúng một nhịp giữa chừng rồi mới vạch nốt, thẳng như mọi nét khác.
Đêm ấy Đỗ Nghi giành ca cuối của hắn. "Cậu thức trắng một đêm rồi, ca cuối ta canh," ông nói. "Ta chèo bè ba mươi năm, người thiếu ngủ đứng canh thì mắt mở mà không thấy gì." Hắn nằm ở góc bếp, mắt mở, nghe cái vách rạn trong bụng chờ, rồi gần sáng thì ngủ thiếp đi, lần đầu từ ngày nhận phong thư.
Sáng ngày hai trăm chín mươi tám bếp nguội ngắt, chỗ Thất vẫn nằm cạnh chum đã trống, manh chiếu cuộn gọn một đầu, chặn bằng cái gáo dừa sứt miệng.
Hắn chạy ra mái tranh trước, cắt dây, mở nắp, và tám hạt vẫn nằm trong tám hố men, không thiếu hạt nào. Quay vào bếp, hắn thấy trên giá cạnh bát mình có một miếng cơm cháy cạo riêng từ đáy nồi tối qua, vàng, không đen, không non, đặt sẵn cho bữa sáng của người ăn sau cùng.
Trên tấm ván cạnh bếp, dưới nét của bữa tối hôm qua, có thêm một vạch than khác hẳn mọi nét trên ấy. Đó là một chữ 七, vụng và đậm, như tay người chép lại một hình chứ không phải viết một chữ, đúng cái chữ Thất đã đặt tay lên dưới mép án trong chính điện. Dưới chữ ấy là một mũi tên vạch bằng cả mẩu than ấn mạnh tới gãy, đầu chúc xuống, chỉ ra cửa bếp, xuống dốc, về phía bãi lau, phía sông.
Ở chỗ bữa sáng lẽ ra phải có một nét, tấm ván để trống.
Mặc đứng nhìn ô trống ấy tới khi gà gáy lần thứ hai. Trong ngực hắn, Thẩm Chiêu không nói câu nào, và hắn mong nàng nói, nói gì cũng được, kể cả một câu cãi.
