Sáng ngày ba trăm mười hai, Mặc trải tấm vải xếp cáng ra nền hõm, lấy than kẻ lên đó năm ô vuông cách nhau một gang, rồi đặt vào giữa các ô những cái ống lót tro đã chuẩn bị sẵn. Người nhà sông già đã mang năm hạt ở núi xuống từ rạng sáng, hai ống giấu trong vạt áo, và ông đặt chúng lên vải bằng hai tay, vẻ mặt của người trả một món nợ không phải của mình.
"Mười hạt," Mặc nói, "mà không bằng nhau."
Hắn gắp hạt kê của người số ba đặt cạnh một hạt nếp, và cả hõm thấy ngay cái chênh, hạt kê chỉ bằng nửa hạt kia.
"Hạt kê nóng chẳng kém hạt nào," Đỗ Nghi nói, ngồi xổm bên mép vải, hai ngón quấn băng đặt lên đầu gối, "ta nói từ hôm Lão mang hạt đầu tiên về."
"Nóng bằng, mà nhỏ bằng nửa, ta đoán cháy cũng chỉ được nửa," Mặc nói, "nên hai hạt kê ta tính là một suất, tám hạt nếp với hai hạt kê là chín suất. Năm ô, mỗi ô một hạt nếp mồi ngay, còn lại bốn suất để dành cho lần tới."
"Mồi một lần thì Thất ấm, sao còn lần tới?" Đỗ Nghi hỏi.
"Ấm được bao lâu thì ta chưa biết," Mặc nói, "hạt còn trong ống thì còn là hạt, vào người rồi thì không lấy lại được."
"Ta mới ấm có hai ngày," Thất nói từ trên ván, mắt nhìn trần đá, "hai ngày thì ta chưa biết gì cả."
Mặc ghi vào sổ bằng tay phải, chữ run vì vai trái kéo theo mỗi nét, hai cột song song. Cột thứ nhất là suất đã có, bốn suất, cộng ba ấn lính chiều nay, nếu cũng chỉ ra hạt kê như hạt của người số ba thì thêm một suất rưỡi. Cột thứ hai là suất cần cho lần tới, tám suất, gồm năm người sắp nằm trên tấm vải, Thất, người tỉnh đầu tiên trên núi và người khe tây, vì ba người ấy cũng không có lửa.
"Đừng ghi hạt chưa lấy," Nguỵ nói từ miệng hõm, không quay đầu.
"Ta ghi cho khỏi lẫn," Mặc nói, "cột trên chưa bằng cột dưới, mà thêm người thứ sáu thì người ấy ăn một suất ngay, còn ấn người ấy vỡ chỉ trả lại nửa suất."
"Vậy là năm," Nguỵ nói, "không sáu."
Người em đứng cạnh tấm vải, nhìn mười hạt rồi nhìn quyển sổ, và chỉ sau một lúc mới hỏi được câu cậu đã giữ từ lúc thấy hai ống.
"Cột của anh đâu, anh Mặc? Anh không giữ hạt nào cho anh sao?"
"Cột của ta để trống," Mặc nói, "trung kỳ thì ta vẫn ở trung kỳ."
Cậu em không nói thêm, nhưng lúc dọn bó nứa đi, cậu đi vòng qua tấm vải chứ không bước ngang nó.
Trưa, Đỗ Nghi mở lớp vải dầu, đặt tấm đồng lên ngực Thất cho đầu ngón tay Thất sờ tới, và Thất lần dọc ba mươi hàng chấm son bằng ngón cái, chậm và khô, lối người lần tường nhà mình trong bóng tối. Ngón tay dừng ở hàng chín, ô bên trái chỗ tối của chính mình.
"Ông đọc số ta nghe," Thất nói, "ô này."
"Số sáu," Đỗ Nghi đọc, và ngón tay sang phải, qua ô tối, tới ô kế bên. "Số tám," ông đọc, rồi ngón tay rời hàng chín, đi xuống hai hàng, dừng ở ô thứ ba, và Đỗ Nghi chưa kịp đọc thì người số ba ngồi ở góc hõm đã đặt ống cơm xuống đá, nhẹ tới mức không ai nghe thấy tiếng.
"Hàng mười một, số ba," Đỗ Nghi nói, giọng thấp lại, "cậu nhận ra rồi à?" nhưng ông hỏi người số ba chứ không hỏi Thất.
Ngón tay Thất leo ngược lên đầu tấm đồng, tới ô thứ nhất của hàng thứ nhất, và nằm yên ở đó, và không ai đọc số ấy. Mạnh Hà quay nhìn tấm ván thứ hai, nơi người từng là doanh trưởng nằm với khuỷu tay buộc dây, bàn tay phải vẫn kết ấn trên ngực, mắt nhắm, nhưng cái nhắm của một người đang nghe.
"Người ấy đánh ngươi gãy sườn," Mặc nói.
"Ta biết," Thất nói, "nó ngồi dậy hỏi ta nằm đây vì ai, cả trại này không ai hỏi câu ấy, ta cũng không."
"Thế là tha nó à?" người em hỏi, giọng cậu đã cứng lại.
"Tha thì để sau," Thất nói, "giờ nó nằm cạnh ta, ta trông được nó."
Cậu em nghiến răng, quay mặt đi, nhưng không đứng dậy bỏ ra ngoài. Từ trưa tới chiều cậu đưa nước cho mọi tấm ván trong hõm, trừ tấm thứ hai, và người anh lặng lẽ đưa thay mà không nói em mình câu nào.
Còn một ô, và ngón Thất về lại hàng chín, qua trái số sáu một ô, rồi dừng. "Số năm," Đỗ Nghi đọc, rồi hỏi, "sao anh chọn người này, anh Thất, trong ba trăm người?"
"Đêm mưa nào mũ số sáu cũng tụt xuống mắt," Thất nói, "đêm nào thằng số năm đứng cạnh cũng liếc sang, ấn bảo nhìn bắc mà mắt nó vẫn liếc, ta ngồi sáu đêm ở hàng ấy, ta chỉ có việc ấy mà xem."
"Chắc chứ, anh Thất?" Đỗ Nghi hỏi, nhìn thẳng vào mặt Thất.
"Ta không đổi," Thất nói, và gập tấm đồng lại trong lòng bàn tay, không kéo thêm một ô nào nữa.
Chạng vạng ngày ấy có ba lượt, hai trong lưới và một ở khe. Người nhà sông già đứng cạnh hai tấm lưới với cái kẹp trong tay, mặt xám đi, hai đầu gối khép chặt vào nhau.
Hai ấn trong lưới đã sống sẵn từ lúc nắng rời mũ, và Đỗ Nghi chỉ cần đứng đúng chỗ đã tập, tay lỏng, ngón siết khi mũi đục chạm. Số sáu vỡ trước, một hạt trắng cỡ hạt kê rơi vào ống, đúng điều Mặc đoán từ sáng, rồi ông ngồi nghỉ nửa chén nước vì mép da toạc đã rỉ máu qua băng, rồi mới tới số tám, cũng một hạt kê. Hai người nằm trong lưới thở dốc, mở mắt, và người nào cũng đưa tay sờ lên đỉnh đầu mình trước tiên, chỗ chưa có thứ gì còn đó để sờ.
Ở khe, từ đêm tướng ấn đỏ ngã doanh không còn tuần, chỉ còn đứng, nên Nguỵ dời ống mồi dọc rìa doanh suốt buổi chiều, tới chỗ ánh trắng rọi đúng vào hàng chín. Khi nắp bật lên, ba lính cùng hàng rời hàng đi theo ánh sáng, và Nguỵ đọc to số trên giáp từng người bằng giọng khàn, bốn, năm, chín.
Mặc cầm cái đục dài Đỗ Nghi trao, tay phải, còn cánh tay trái vẫn buông thõng không nhấc được quá thắt lưng. Người em đã ghì vai số năm xuống đúng góc từ trước, không nói gì, không nhìn ai, và hắn đâm một nhát ngắn vào chỗ đã học trên mặt giáp, ấn vỡ, hạt kê rơi vào ống của Mạnh Hà.
"Đục của ta mài ba lượt hôm qua," Đỗ Nghi nói, cầm lại cái đục, soi mũi nó dưới ánh sao, "cậu đâm trúng, mà cậu đâm kiểu đóng cọc, đục ta không phải cọc."
Số bốn và số chín vẫn đi tới, chỉ còn cách cửa khe ba bước chân. Nguỵ nhìn sang Mặc, và Mặc lắc đầu một lần. Nguỵ khép nắp ống mồi bằng kẹp, ánh trắng tắt, và ấn kéo hai người ấy về bắc, chân lê trên đá, giáp quệt vào sỏi, mặt vẫn ngoái về chỗ ánh trắng vừa tắt, cho tới khi bóng họ khuất sau sống đá.
"Số bốn," Nguỵ nói khẽ, "số chín."
Không ai trả lời, và Đỗ Nghi buông cái kẹp xuống đá sau lượt cuối, rồi đứng lặng với hai bàn tay mở ra trước mặt.
Người số năm tỉnh khi họ đặt anh ta xuống cạnh tấm ván của Thất, và việc đầu tiên anh ta làm là nhổm dậy, quay mặt về phía vực, nơi hơn hai trăm chín mươi chấm đỏ đang sáng thành hàng.
"Hàng chín còn mấy người?" anh ta hỏi, và giọng vỡ ra làm hai nửa ngay giữa câu.
"Sáu," Thất nói, "một, hai, ba, bốn, chín, mười."
Anh ta vồ lấy tay Mặc bằng cả hai tay, những ngón tay lạnh ngắt, và nói rất nhanh, không ngắt hơi. "Thêm một người nữa thôi, chỉ một, số chín ở ngay sau lưng ta, ta nghe tiếng thở của nó mỗi đêm, các ông cho thêm một người nữa đi."
"Lượt này chỉ tới đây," Mặc nói, và không rút tay ra, để anh ta nắm tới khi thôi run, "ta không hứa dối ngươi, ta chỉ nói được chừng ấy."
Mồi bắt đầu từ sáng hôm sau, mỗi người một hạt nếp. Ngày ba trăm mười ba ba người, ngày ba trăm mười bốn hai người, mỗi lần ngồi canh nửa buổi trong hõm kín, Đỗ Nghi đếm nhịp thở cho tới khi nó dày và đều, hạt cháy hết, ống rỗng. Người số ba vừa được ấm thì đặt bàn tay lên má mình, sờ một hồi, rồi ngẩng lên hỏi sao nó lại nóng, và không ai trả lời được câu ấy, cũng không ai muốn trả lời.
Lão Khúc tới đúng ngày ba trăm mười ba, đẩy chiếc xe thồ chở chuyến gạo đầu, ba bao, với năm cái áo Ôn đại nương gửi, gấu nới ra một gang vì người sống lâu trong giáp thường gầy mà dài xương. Số tám tự xỏ được một tay áo, vướng tay kia, và ngồi nhìn cái áo cho tới khi người em tới giúp. Lão ngồi xuống bên tấm vải, lôi bàn tính trong hộp thiếc ra gảy từng hạt trước khi chịu mở miệng.
"Gạo trong hõm còn đủ mấy ngày?" lão hỏi.
"Hết chiều nay thì còn hai ngày," Mặc nói.
"Hai ngày," lão nói, gảy thêm một hạt bàn tính, "ta bán gạo cho ngươi thì ngươi trả bằng gì, bằng tiếng cảm ơn thì ta để dành đốt lò."
"Bằng mười hai viên Tụ Khí Đan," Mặc nói, "hai mươi thạch một viên."
Lão đếm ba lần, lần nào cũng thiếu một viên, tới lần thứ ba Mặc chỉ vào ngón cái của lão thì lão mới nhấc ngón lên, viên thứ mười hai nằm ngay dưới đó. "Mắt còn tốt, thế thì ta bán đúng giá," lão nói, chẳng ngượng chút nào, "ba chuyến, chuyến nào cũng ba bao thế này, hôm nay một, ba mươi ngày sau hai, ba mươi ngày nữa ba, ta giao tới đâu ngươi trả thạch tới đó." Lão nhìn túi đan còn mười viên và khịt mũi. "Ngươi nuốt đan thì được một ngày, ta nuốt đan thì được hai tháng gạo, ai lời ai lỗ ngươi tự biết."
Rồi lão hạ giọng, nói bâng quơ giữa hai lần gảy bàn tính. "Tờ niêm ở đường bến đóng thêm con dấu mới, kỳ bảng còn năm mươi hai ngày, gã áo xanh ngồi trên thùng hỏi ta hai lần mười bốn ngọn đèn Lạc Thủy đâu rồi, ta bảo ta đi bán dép."
Đêm ấy, khi ống rỗng đã xếp lại và năm người mới ngủ trong hõm với áo đắp tới cằm, Thẩm Chiêu lên tiếng, rất khẽ, đủ để chỉ mình Mặc nghe thấy.
"Năm là số ngươi tính ra, hay số ngươi dám?"
"Cả hai," hắn nói, "ta chưa biết cái nào nặng hơn."
Nàng không nói gì thêm.
Tám mươi ba ngày sau đó hắn chỉ nhớ được mấy mốc. Trại dời khỏi tuyến tuần, sâu vào sau hai lớp đá, và Nguỵ đi vòng ba lần quanh mỗi chuyến gạo trước khi cho ai chạm vào bao. Không ai nhắc tới người thứ sáu, vì cột suất cần cho lần tới vẫn hụt hai suất rưỡi, hụt cho chính những người đang nằm trong hõm. Cứ mười ngày Đỗ Nghi lại áp mu bàn tay lên ngực Thất rồi lên ngực năm người, khắc một vạch ngắn lên nắp hòm, và tới ngày ba trăm chín mươi bảy sáu hàng vạch vẫn là ấm, hàng của Thất đã sang tám mươi bảy ngày mà chưa nhạt. Chuyến gạo thứ hai ngày ba trăm bốn mươi ba mang theo tin trên núi, người tỉnh đầu tiên chưa mồi hạt nào, đêm nào cũng đắp hai chăn mà hai bàn tay vẫn lạnh.
"Ấm thì giữ được ít nhất tám mươi ngày, không ấm thì lạnh dần mà chưa chết," Đỗ Nghi nói, gõ lên hàng vạch, "ta mới biết tới đấy, cậu ghi tới đấy thôi."
Lão nhận thạch chuyến ấy, lắc từng xâu bên tai, viên nào kêu câm thì trả lại. Ngày ba trăm sáu mươi lăm là ngày kỳ bảng thứ nhất, và không có ai mang bảng tới. Mặc ngồi trong hõm cả buổi sáng, thanh kiếm nứt gác ngang gối, đếm xem bao nhiêu ngày đã trôi từ lúc ván bếp hết chỗ mà hắn vẫn đứng ở trung kỳ, và con số hắn ghi ra là năm mươi chín.
Người số sáu tự cầm được bát. Người số năm học cách gấp tấm vải cáng, góc gấp lệch, gấp lại, rồi lại lệch. Người từng là doanh trưởng ngồi nhìn tay mình mấy ngày liền, và lần nào Đỗ Nghi lại gần cũng đặt bàn tay ấy xuống đùi, gỡ ngón này khỏi ngón kia. Sáng ngày ba trăm chín mươi bảy, Thất đi hết đoạn dốc từ hõm tới đá đầu vực không dùng cáng, thở gấp, dừng hai lần, và người số năm đi sau lưng với tấm vải gấp lệch ôm trước ngực.
Chiều ấy Mặc khắc nét Châm lên đá đầu vực, bằng đầu cái đục Đỗ Nghi mài lại, một nét ngắn thẳng đứng sâu ngang một đốt ngón tay. Hắn không khắc tên, không khắc số. Dưới chân đá, Nguỵ xếp ba hòn đá dẹt thành một hàng, mỗi hòn là một ngày đường về núi.
Dưới vực, doanh vẫn sáng lên lúc nắng rời, hơn hai trăm chín mươi chấm đỏ quay về phía bắc, và ở hàng chín còn sáu người đứng đó.
"Ta xuống lại thì chỗ ta còn không?" người số năm hỏi, đứng cạnh nét khắc, mắt nhìn xuống hàng chín, "họ còn nhận ra chỗ ta không?"
Mặc không đáp. Thất đứng ở đầu lối lên, tay giữ mép tấm vải năm chỗ, và đợi, vì chẳng ai nhờ anh trả lời thay hắn.
