Sáng ngày bốn trăm năm mươi sáu, ở kho hàng ngoài bến, Tần Hưởng dùng bàn tay phải tháo tấm ván mỏng ông kê sổ suốt hai mùa bến, tấm ván có hai cái kẹp tre để giữ giấy khi chỉ còn một tay chặn, đặt nó lên bàn người coi kho, rồi đặt lên trên một cuốn sổ bìa da mòn góc.
"Tờ có dấu đỏ của người áo xanh thì ta không bán, vì nó không phải của ta," ông nói với Lão Khúc. "Cái ta bán nằm trong cuốn này, ông Khúc ạ. Khách ở ba bến, cổng nào khoá giờ nào, người coi kho nào uống rượu thì dễ nói chuyện buổi chiều, mười năm ta ghi từng dòng bằng một tay rồi hai tay rồi lại một tay, giờ ông cầm lấy mà đi."
Mặc lật cuốn sổ từ đầu tới cuối ngay trước mặt người coi kho, tìm tên người trốn, tìm đường lên núi, tìm mười bốn ngọn đèn, và không thấy dòng nào hắn phải giữ kín. Lão cộng hai lượt, hạt nọ chạm hạt kia nghe khô và đều.
"Đáng đúng mười sáu thùng đường, không hơn một thùng," lão nói. "Ta cấn hết mười sáu, ngươi đừng chờ thêm một thạch nào."
"Ta không chờ," Tần Hưởng nói, "chỉ cần ông đọc to dòng cuối cho người coi kho nghe."
Lão đọc, từng chữ, không nuốt chữ nào, và khi lão đặt bút xuống thì Tần Hưởng xin nghe thêm một lần nữa, đứng thẳng, hai chân chụm, bàn tay phải đặt cạnh tấm ván kê sổ.
"Ngày bốn trăm năm mươi sáu, Tần Hưởng bán đứt mối vận hàng của mình, cấn hết mười sáu thùng đường phèn, nợ đã hết," Lão đọc lại, chậm hơn lần đầu, "không còn một thùng nào, ta không ghi thêm bát cơm nào ở đây."
Người coi kho gạch tên Tần Hưởng khỏi ô nhận công chuyến sau, viết tên Lão Khúc vào chỗ ấy. Trong đai vải, cổ tay trái của ông vẫn co cứng, và không có dòng nào trên giấy chữa được nó.
"Nợ trả rồi," Lão nói, gấp tờ biên nhận làm tư đưa cho ông. "Lần sau gặp ta, ngươi được phép đi chậm."
Tần Hưởng cười một tiếng ngắn, để tấm ván kê sổ lại cạnh tay Lão cho người nhận mối dùng, rồi lấy phần cơm nguội gói trong lá chuối kẹp vào nách trái.
Lão hỏi ông đi đâu mà bỏ lại cái ván kê sổ cho lão ngồi nhìn.
"Ra bãi, có người sắp phải đấu với quan mà tay phải ta còn cầm nổi một cái cán," ông nói, rồi bước ra khỏi cửa kho vào nắng.
Nguỵ nhìn theo cái lưng ấy qua mấy hàng bao. "Hết nợ," anh nói. "Giờ nợ ngươi."
"Ta không muốn ông ấy nợ ta."
"Ông ấy muốn."
Bốn ngày sau, ở bến đón hàng, một người áo xanh ngồi trên hòm hàng cạnh chiếc xe thồ phủ vải, dùng móng ngón cái gõ lên một thẻ gỗ ghi tên Tần Hưởng đã bị rút khỏi bảng. Y cúi xuống đóng niêm lên mép một chiếc hòm, và mũ y nghiêng đủ để lộ đăng ấn dưới trán, đế dày hơn của Tần Hưởng hai tầng.
"Tống quản sự," Tần Hưởng nói, giọng hạ xuống thứ giọng ông đã dùng nhiều mùa với người này, "thẻ ấy đã rút thì thôi, xin ông đừng gõ nữa."
"Ông bán mối cho một lão hàng chợ, mà đường của chúng ta chỉ biết tên ông." Tống quản sự bỏ thẻ gỗ vào một cái hộp, rồi mới nhìn lên. "Đứng tên cho ta thêm một mùa, nửa phần công chuyến ta vẫn trả. Ông còn muốn có đường sống không?"
"Đường sống của ta mười năm nay là cái tên ta trên thẻ của ông, ông Tống ạ," Tần Hưởng nói. "Hòm nào ông niêm thì ta ký giữ, mà trong hòm có gì thì chưa lần nào ta được nhìn. Ta ký thêm một mùa nữa, tới hôm có người mở ra, cái tên đứng đầu tờ là tên ta chứ không phải tên ông. Trả ta xấp biên nhận ta ký ba mùa nay, rồi thôi."
Người áo xanh nhìn ông thêm một nhịp, rút từ hộp một xấp giấy mỏng, đặt xuống mặt hòm. "Trả thì ông hết dính tới hòm nào của ta," y nói, "mà bến nào có người của ta cũng hết chỗ cho cái tên ông." Tần Hưởng cầm lấy, gấp lại, nhét vào áo, không chắp tay. Ông chỉ quay đi, và cái quay đi ấy đủ để bến đón hàng nghe thấy.
Hòm vừa niêm xong được hai phu kéo lên xe thồ, đẩy tới cửa dành hàng dâng ở cuối bến, nơi mọi xe dành cho lễ đều qua mà không mở. Hứa lễ quan đứng ở cửa ấy với cây thước sắt đeo ở thắt lưng, và khi bánh xe lăn ngang, gã không nhìn hòm. Gã nhìn Mặc, rồi đưa mắt lên tấm lịch gỗ khoanh son trên cột bến, ngón trỏ chạm nhẹ vào chuôi thước.
Mặc nhìn dấu vận hàng trên mép hòm khi nó trượt qua, một vạch xiên cắt hai gạch ngang. Hắn đã thấy đúng nét ấy trên vỏ bao muối ở tuyến muối năm trước, và hắn không bước ra hỏi, không đưa tay chạm vào.
"Kiện này đi chung kho với kiện của ta mấy mùa nay," Tần Hưởng nói khẽ khi đi ngang qua hắn. "Ta chỉ ký nhận giữ, người ta không cho mở. Trong ấy có gì ta chưa biết, và ta không đoán."
Chiều ấy một bà bán cá khô ở bến dưới ký nhận kiện hàng đầu tiên cho Lão bằng ngón tay điểm chỉ, và Lão ghi tên bà vào cuốn sổ bìa da, ngay dưới dòng cuối của Tần Hưởng, rồi bảo khách nhỏ mà chắc thì lão vẫn sống được.
Sáng ngày bốn trăm sáu mươi mốt, người ghi lễ áo xám tới quầy thuốc, cầm một cuộn niêm, đọc tên Mặc bằng giọng đều của người đọc tên người khác cả đời. Họ đi tới sân lễ công khai, nơi tấm biển lễ treo trên cổng đá, và dân chợ đã đứng thành hai hàng quanh án ghi. Người nấu bột đứng ở hàng đầu, cạnh hai khách đã dời hàng từ quầy quan sang quầy hắn.
"Quầy thuốc ở góc cuối dãy bán thuốc và đan bằng lửa lò không niêm," Hứa lễ quan nói, không to, và cả sân lặng đi để nghe. "Luật bến cho giữ đợt hàng này ở kho lễ tới sau lễ chính, hai viên đã giữ cũng không trả."
Mặc hỏi người ghi lễ, "Luật bến có đường nào cho hàng không niêm đòi lại?"
Người ghi lễ nhìn gã, rồi nhìn sổ, rồi mới nói. "Có một đường, gọi là lễ thử đèn," ông ta nói. "Người đứng bảo đảm hàng đối với lễ quan trong vòng phấn. Khí giới rời tay chạm đất trước thì hàng ấy thua, còn gãy mà vẫn nằm trong tay thì chưa tính. Không ai được ra đòn vào mặt hay cổ họng. Người ghi sẽ ghi thứ tự rơi, niêm chép hai bản, một bản treo ở cổng đá này, một bản lên sổ của đền."
"Khí giới của người bảo đảm là gì, xin đọc cho tôi chép?"
"Thanh kiếm sắt Tần Hưởng cho mượn," Mặc nói, và Tần Hưởng đứng cạnh Lão gật đầu một nhịp, đủ để người ghi chép nó vào niêm.
Gã xoay cây thước trong tay, không nhanh, mắt không rời cái khăn trên trán Mặc. "Ngày bốn trăm bảy mươi," gã nói, "sau trống lễ nhỏ."
"Ghi rõ phần được mất của hai bên cho ta," Mặc nói với người ghi. "Ta thua thì đợt hàng trình thử thuộc kho lễ. Ta thắng thì hai viên đang giữ trả nguyên niêm, và quầy ta bán tiếp đợt thuốc hiện tại, có dấu của quan đóng."
Gã hỏi, tay vẫn xoay cây thước, "Ngươi không đòi thêm cô gái ấy sao?"
"Không đặt người, không đặt đèn, ghi vào niêm cho rõ."
Người ghi lễ viết, đọc lại từng điều, và Lão đếm mười thạch phí sân và phí niêm ra thành hai xâu, đặt lên án, từng đồng rơi xuống mặt gỗ cho cả sân nghe. Hoài Quang đứng ở cuối hàng áo trắng cách sân ba chục bước, hai tay ôm tấm áo, và khi Mặc ký xong thì cô quay đi.
Gã ký bằng con dấu đồng, một nhát, gọn, rồi đặt nó xuống án. "Thuốc không niêm rồi cũng phải nhờ ta gọi tên," gã nói.
Mặc quay sang người ghi mà hỏi, "Người ghi đã ghi cả phần quan phải trả chưa?"
"Đã ghi, ở điều thứ hai," người ghi lễ nói, và tiếng cười thoát ra ở hàng sau một chút, ngắn, rồi tắt.
Tối hôm ấy trên bãi sau quầy, Tần Hưởng cầm cái cán gỗ mới, chia phần cơm nguội trong lá chuối làm ba rồi ăn đứng, và vừa nhai vừa kể chuyện bến Hạ mười năm trước, một lễ quan thua lễ thử đèn mà không chịu trả hàng.
"Y bảo người ghi đọc nhầm, bảo đá lát trơn, bảo đủ thứ," ông nói. "Nhưng bản niêm thứ hai đã nằm trong sổ của đền từ trước trận, chữ y ký bằng dấu đồng của chính y, trước hai hàng dân chợ y không gom về được. Mùa sau ta qua bến Hạ, thấy y đi khiêng án cho người khác. Lễ quan nào ở bến này cũng biết chuyện ấy, ông yên tâm, Hứa lễ quan sẽ trả, chỉ là trả xong thì gã nhớ ông lâu."
Rồi ông không bắt chước người lưng gù nữa mà bắt chước chính Hứa lễ quan. Ông ép xuống một lượt, rồi chuyển ngay sang quét thấp, một đường cán ngang mắt cá chân hắn, nhanh hơn lần nào ông từng làm.
"Quan đã biết ông né ngang," ông nói, thở ra. "Gã sẽ không đứng chờ ông né."
Mặc không kịp lùi, và cán quét bắt trúng cổ chân hắn, còn cái thước giả lúc trước đè lên đúng chỗ cong cũ của bản kiếm, và thanh kiếm rít lên một tiếng mảnh, nghe rõ cả trong tiếng gió bãi. Cán gỗ gãy làm đôi trong tay Tần Hưởng với tiếng khô như bẻ cành.
"Hai thạch," ông nói, cầm hai nửa cán, "ta tính vào sổ ta, vì cái cán này ta chọn chứ không phải ông chọn."
"Sổ ngươi hết rồi," Lão nói từ hiên, không nhìn lên khỏi bàn tính.
Nguỵ nhặt thanh kiếm lên, gõ móng tay vào sống ở chỗ cong, nghe tiếng, rồi trả lại.
"Chỗ cũ. Một lượt nữa, gãy."
"Ta chỉ cần một lượt," Mặc nói.
"Một lượt đúng," Nguỵ nói. "Ta ngồi lối rời sân. Ta hô lui, ngươi lui."
Tám ngày sau đó họ tập vào mỗi chiều, chiều nào cổ chân hắn cũng thêm một vết bầm mới chồng lên vết cũ, và tới chiều thứ tám thì Nguỵ chỉ cần hô nửa chữ là chân hắn đã lùi trước khi đầu hắn kịp nghe. Tần Hưởng luôn ở lại tới lúc tối mờ, dù ông đã hết nợ, đã mất mối, vẫn đứng đó mỗi chiều với cái cán gỗ, cổ tay trái treo trong đai, và Mặc không hỏi lý do vì hắn biết ông sẽ kể một chuyện khác dài hơn thay cho câu trả lời.
Đêm bốn trăm sáu mươi chín, trong gian kín sau quầy, hắn nhìn hàng vạch than hắn kẻ trên vách, mỗi vạch một ngày kể từ hôm ký niêm, kỳ bảng còn bảy mươi sáu ngày, và trên án Khải Phong ở núi vẫn chưa có một ngọn đèn sống. Hắn nuốt một viên trong hai viên Tụ Khí Đan khai tên ở cửa nước, ngồi thẳng, dẫn khí lên vòng cuối của hậu kỳ. Tới vai trái, khí đọng lại trước chỗ nghẽn của đường kinh đã hỏng, nóng lên ở mép, và hắn dừng đúng lúc, trước khi đường khí rách. Viên đan đã đi. Hắn vẫn ở hậu kỳ, không có gì để ghi vào sổ ngoài một viên đan đã mất, và hắn không ghi cả điều ấy.
Sáng ngày bốn trăm bảy mươi, hắn ra khỏi gian kín khi trời còn tối xám. Sân thử vừa quét xong. Những vạch phấn mới nằm trắng trên đá, và ở đầu sân, người kéo xe dâng đã đứng sẵn, hai tay nắm thanh càng, chiếc bánh xe đầu tiên lăn vào bên trong cổng đá.
