Sáng ngày bốn trăm tám mươi, trống lễ lớn ở bến lễ đánh đủ chín tiếng mà Lão Khúc không ra xem, vì lão đang cùng Tần tháo cái lò đồng khỏi bệ trong gian sau quầy. Hứa lễ quan tới khi tiếng trống cuối còn ngân, mang theo hai phu và một tờ niêm, và gã tự tay ép dấu đồng xuống mép niêm trên tấm ván quầy. Bàn tay phải của gã nắm cái dấu chắc, năm ngón đều, không ngón nào chậm.
"Từ hôm nay đan mang tên Khải Phong không bán trên đất Phụng Đăng," gã nói, "ai mua thì cùng tội với người bán. Đồ chín người bỏ lễ để lại trên xe thì kho lễ không giữ, chiều nay đốt cả."
"Đốt thì quan cứ đốt, áo ấy cũng không ai mặc vừa nữa," Lão nói, vẫn cúi xuống chân lò, tay bỏ từng con ốc vào một cái bát riêng. "Mà quầy đã dọn rồi, quan dán niêm lên tấm ván không thì nó cấm cái gì?"
"Cấm cái tên," gã nói, mắt đặt lên cái lò đồng nằm trên xe thồ. "Ngươi đem được người qua bến, nhưng tên ngươi với tên hắn trên thẻ nợ dãy lò thì vẫn nằm ở đây, ba lượt còn lại mà trễ một lượt thì ta tự đi thu."
"Thẻ ấy còn ba dấu nữa thì thành của ta," Lão nói, "lúc ấy ta xin quan cái thẻ treo lên vách cho cháu chắt xem, ông nội nó từng nợ quan mà trả đủ."
Hứa không đáp mà quay đi. Tần ra bến dỡ một vòng rồi về với tin rằng niêm cũng đã dán ở cả ba bến Thanh Vân, cuối niêm ký tên Tống Hoành Chu, và cây trường thương của Tống đã thay cán.
"Cán liền," Tần nói, "bọc sắt từ đầu tới đuôi, không còn khớp nào cho ai đâm. Y tốn một đêm mà làm xong, ta chưa thấy y vội việc gì bao giờ."
Trưa ấy Liễu thẩm tới quầy trống, đặt lên tấm ván có niêm một cuộn vải trắng dày, mép lụa mịn, cuộn vải bà từng giấu dưới đáy rổ để làm cổ áo lễ cho con.
"Hai nhà tới lấy lại áo lễ khâu dở, trả nửa công, nhà thứ ba không trả," bà nói. "Ông đưa cái này cho nó, bảo nó may cổ áo nào nó muốn mặc thì may. Nhắn thêm thì nó lại tưởng mẹ nó sắp chết."
Trạm hàng ngoài cột mốc Phụng Đăng là một dãy lán lợp cói ở bãi sông, nửa ngày bè xuôi. Đêm bốn trăm tám mươi mốt, chín người ngồi quanh một bếp đất, chín ngọn đèn xếp trên một cái mâm gỗ ở giữa, mỗi chủ ngồi đối diện ngọn của mình. Người thứ hai, trán còn quấn vải, là người hỏi trước, và cô hỏi thẳng Mặc.
"Lên núi rồi thì chúng tôi là người của ông, hay là đồ của tông ông, ông nói trước cho chúng tôi biết. Ở dưới kia người ta cũng bảo chúng tôi được chọn, rồi chúng tôi thành một dòng trên phiếu."
Mặc chưa kịp trả lời thì Đỗ đã đặt cái kẹp tre xuống. "Là người ăn cơm núi, đêm canh theo lượt, ngày học đọc thẻ, làm việc gì thì ghi công việc ấy," ông nói. "Ai muốn xuống núi thì đường xuống không có cổng khoá, chỉ có cái dốc dài, mà dốc thì ai cũng phải tự đi."
Chàng trai áo trắng ngồi hong đôi dép ướt của mình trên que tre cạnh lửa, rồi đưa tay xin luôn đôi của người đàn bà tóc lẫn bạc, rồi đôi của người thứ ba, cho tới khi cả tám đôi dép cỏ và đôi giày vải của Hoài Quang xếp thành một hàng nghiêng quanh bếp.
"Tôi ngồi gần lửa," cậu nói khi có người cảm ơn, "thì hong luôn, chứ có ai bắt đâu."
Lão và Tần kéo lò đồng tới trạm hai hôm sau, Mặc ra một mẻ trong cái lán cuối dãy với Mạnh Hà nhấc nắp hộ cái vai trái, và người thợ lò lên tận trạm nhận hàng đếm đủ một trăm thạch, hẹn hai lượt sau nhận ở trạm chân Vọng Tinh. Ngày bốn trăm tám mươi lăm, Lão đổi tám mươi thạch lấy gạo cho cả đoàn lẫn núi, và chín người theo Mặc đi đường vòng năm ngày lên Vọng Tinh, ai cũng tự ôm ngọn của mình qua mỗi đoạn dốc. Mạnh Hà kéo xe thồ chở lò đồng đi cuối, gặp dốc đá thì chàng trai áo trắng tự lùi lại đẩy phụ, chụp đèn buộc trước ngực bằng dây lưng, và tới tối thứ ba thì không ai phải gọi cậu nữa. Tối thứ hai, Lão đưa cuộn vải trắng cho Hoài Quang mà không nói nó từ đâu, và cô cầm nó rất chặt mà cũng không hỏi.
Cùng tối ấy cô tới chỗ Đỗ đang gọt nêm, ôm chụp lễ trắng, chỉ vào mảnh giấy dán dưới chân đèn.
"Ông dạy cháu đọc cái này," cô nói. "Cháu không hỏi thầy cháu nói dối hay không, cháu muốn tự đọc cái người ta dán dưới đèn của cháu."
Đỗ dạy mỗi tối một dòng bên đống lửa. Tới đêm bốn trăm tám mươi chín cô đọc được tên mình, tuổi mình và tên phường áo, rồi dừng ở chữ thứ tư, vì chữ ấy Đỗ chưa dạy, và cô không nhờ ai đọc giùm.
Ngày bốn trăm chín mươi, đoàn về tới cổng gỗ Vọng Tinh lúc xế trưa. Ôn đại nương ngồi ở bậc thứ ba, nhìn từng người một đi qua, rồi nhìn xuống chân họ.
"Lần sau mang người về thì bảo họ mang cả tất," bà nói với Mặc. "Núi này đủ chỗ ngủ, chưa đủ tất cho người ta thay. Cởi dép ra đây, Lau, lấy nồi nước ấm."
Trong chính điện, án Vọng Tinh vẫn như ngày Lão Khúc kéo bảng kỳ A về, ba trăm bấc nguội xếp thành hàng, không bấc nào có lửa, và tấm ván treo cạnh án vẫn mang dòng chữ Mặc tự khắc, ba trăm bấc, về không. Đỗ đặt cái mâm gỗ lên bàn thấp trước án, chín người lần lượt đặt ngọn của mình lên đó như mọi đêm ở trạm, rồi ông bỏ tay ra khỏi mâm và lùi lại một bước.
Không ai bước lên ngay, dù người nhà đã đứng chật hiên, Thất đứng ở cột cửa, người khe tây tựa vào khung cửa trên chân nẹp, và Lau đứng ngay ngưỡng, tay còn ướt nước rửa chân.
Chàng trai áo trắng là người nhấc ngọn của mình trước. Cậu ôm cái chụp đỏ bằng cả hai tay, đi tới mép án, rồi đứng lại và quay sang hỏi Đỗ chứ không quay sang Mặc.
"Cháu đặt ở chỗ cạnh cửa được không ạ, chỗ gần lối ra nhất ấy? Đặt ở đấy thì nếu có ngày cháu muốn đi, cháu tự lấy được, không phải xin ai, không phải nhờ ai trèo vào giữa án mà lấy hộ."
Đỗ không trả lời bằng lời mà với tay, dời hai bấc nguội ở đầu hàng sát cửa sang bên một ngón, lau chỗ ấy bằng tay áo, và để trống.
Chàng trai đặt ngọn đèn xuống. Lửa trong chụp đỏ đứng thẳng, nhỏ và vàng, ngọn đèn sống đầu tiên trên án của một ngọn núi chỉ có người chết, nằm cạnh ba trăm cái bấc đen dài, và ánh của nó hắt lên đúng dòng chữ về không trên tấm ván treo.
Thất rời cột cửa, nhấc cái ghế đẩu ở góc điện, đặt nó sau lưng chàng trai, rồi quay về cột, không nói gì. Lau nhìn ngọn đèn một lúc, rồi chạy tới kéo tấm rèm cửa sổ bên án cho gió khỏi lùa vào chụp, và kéo xong thì cô bé bật cười, một tiếng to tới mức người đục gỗ ngoài sân ngẩng lên, rồi quay ra hiên gọi.
"Cả nhà ra mà xem, có đèn sống rồi, đèn của người sống, cái án có một ngọn sáng thật rồi!"
Người nhà chen vào cửa, người khe tây được hai người đỡ vào tới tận mép án, và trong lúc ấy tám người còn lại lên từng người, mỗi người tự chọn chỗ, có người đặt sát ngọn đầu, có người đặt giữa hàng. Người đàn bà tóc lẫn bạc chọn chỗ thấp nhất cho tay bà khỏi run khi với. Hoài Quang lên thứ năm, đặt chụp lễ trắng của mình ở quãng giữa án, rồi nhìn mảnh giấy dán dưới chân đèn một lần nữa, đọc ba chữ đầu bằng môi.
"Chín ngọn," Lão Khúc nói ở ngưỡng cửa, tay còn ôm bao gạo. "Năm mươi lăm ngày nữa là kỳ B, mà từ ngày lên núi tới giờ đây là lần đầu ta đếm cái án mà không phải đếm số không."
Đỗ đi tới cạnh chàng trai, nhìn ngọn đèn sát cửa chứ không nhìn cậu.
"Đèn trên án thì người ngoài đọc được," ông nói, "cậu biết thế mà vẫn đặt chứ?"
"Ở dưới kia người ta thấy tôi rồi," chàng trai nói. "Ở đây ít ra tôi biết ai đang thấy."
Mặc đứng ở tấm ván treo, và hắn không sửa chữ về không, vì chưa ai trong ba trăm người ấy về. Hắn cầm con dao khắc của người đục gỗ, khắc thêm một dòng ngắn ngay dưới, sống chín, và lưỡi dao trượt ở nét cuối vì cổ tay phải chưa liền, nên chữ chín lệch xuống một chút. Hắn để nó lệch.
Đêm ấy Ôn đại nương gõ cửa gian giữ thân, bảo hai chân Thất lạnh từ hôm kia mà nó không nói ai. Mặc mở đĩa sắt, gắp một hạt nếp trắng, đặt vào ống mồi, rồi ngồi cạnh Thất nửa canh trong gian kín cho tới khi hạt cháy hết và ống rỗng, và trong đĩa sắt mười một hạt còn mười.
"Để cho người mới," Thất nói khi hơi thở đã dày lên.
"Người mới có lửa của họ," Mặc nói, "hạt này là phần của anh từ trước."
Thất gật một cái, kéo chăn lên ngực, rồi quay mặt vào vách.
Về tới gian mình, Mặc cài then, ngồi xuống mép giường, và chưa kịp tháo băng cổ tay thì nàng đã nói, giọng khô và đều, không vòng vo.
"Lần này ngươi để nó tự xuống."
Hắn ngồi im một lúc, và ngoài sân có tiếng Lau còn chạy đi chạy lại giữa bếp và chính điện, chắc là để xem đèn còn cháy không.
"Ta suýt không để," hắn nói. "Lúc nó còn ngồi trên xe, ta đã tính xem đánh bật người kéo thì mất mấy bước."
"Ta biết, ta ở ngay dưới cái đầu đang tính ấy," Thẩm Chiêu nói. "Ngươi tính, rồi ngươi đứng yên, rồi ngươi để cho người khác nhấc thanh chắn."
Hắn thẳng lưng lên một chút.
"Đừng ngồi thẳng lưng lên thế," nàng nói. "Ta tha một việc, ta chưa tha cái vai đâu, mai nó vẫn đau."
Hắn còn một câu về tiểu sư muội, và hắn không đem nó ra, vì câu ấy không thuộc về đêm nay. Hắn tháo băng cổ tay, rửa nước muối, buộc lại, rồi thổi tắt bấc.
Gần nửa đêm hắn đi ngang chính điện lần cuối. Chín ngọn đèn vẫn cháy sau tấm rèm Lau kéo, và Đỗ Nghi đang đứng ở ngưỡng cửa, tấm ván xe mười bốn ngọn đèn Lạc Thủy dựng bên chân, bụi trên chụp đã được lau sạch.
"Đặt mười bốn ngọn này lên án thì kỳ B sẽ không còn dòng Lạc Thủy nào," ông nói, không quay đầu lại. "Sáng mai tôi hỏi cả nhà sông có chịu mất cái tên ấy không, mà tôi chưa biết tôi muốn họ trả lời thế nào."
