Sương còn đọng trên mái ngói khi Mặc rẽ khỏi lối đoàn vẫn đi, theo con đường ngang mà chưởng môn đã để ngỏ, và hắn nhận ra mình bước chậm dần ngay từ dãy mái đầu tiên.
Đỗ Nghi và Lão Khúc theo sau hắn nửa bước. Lão ôm trước ngực một gói vải bọc kín, bên trong là ống lót tro Ôn đại nương đã giao từ trước ngày lên đường, và ông không để gói rời tay kể từ sân trọ, kể cả lúc ngồi húp cháo.
"Hai người chờ ở đầu hành lang," Mặc nói khi cánh cửa hông tổ đường hiện ra cuối lối, một cánh gỗ thấp mà chín năm hắn đã bê chổi qua mỗi sáng. "Ông ấy chỉ cho tôi đi ngang, không nói gì tới hai người."
"Cậu vào xem cái cần xem," Đỗ đáp, kéo Lão lùi vào bóng hiên. "Tôi đếm ba trăm hơi thở, quá số ấy mà chưa thấy cậu ra thì tôi tự đi tìm, chưởng môn có nói gì cũng mặc."
Hắn đẩy cửa. Sân đá phía trong vẫn đúng như hắn nhớ, những phiến lớn bị rễ cây đội lên thành từng mảng, chỉ khác là lá không còn rụng đầy bậc, và ở đầu sân có một người đàn ông gù lưng đang cắm nén hương vào chân đèn đồng, từng nén một, không nhìn lên.
Cái án dài vẫn nằm ở giữa tổ đường, dưới mái hiên sâu, trên đó mấy trăm ngọn đèn xếp thành hàng ngay ngắn. Hắn đếm hàng đầu theo thói quen, thấy ba đĩa nằm cách quãng, đĩa nào cũng sạch và trống không, và đĩa ở giữa được lau bóng tới mức phản được ánh sáng ngoài sân. Ở hàng thứ hai, trên đĩa thứ tư, cái chụp dán bướm giấy đỏ vẫn úp nguyên chỗ cũ, cánh trái lệch, cánh phải cháy sém mất một góc.
"Đĩa của ta họ lau bóng hơn đĩa của ngươi nhiều," Chiêu nói trong ngực, "ngươi nhìn mà tự tính xem họ định giá ai cao hơn."
Hắn đi qua hàng ấy mà không dừng bước, vì nếu dừng lại thì hắn sẽ không đi tiếp được tới cuối án.
Người gù lưng quay lại khi nghe tiếng giày trên đá, nhìn chiếc khăn buộc ngang trán Mặc rồi nhìn xuống bàn tay hắn, và nén hương đang cầm run nhẹ trước khi được cắm xuống.
"Ngươi tìm đèn," ông ta nói, giọng khàn như người ít khi phải mở miệng. "Cuối hàng dưới cùng, chưa ai dọn, chưởng môn chưa bảo bỏ, ta lau qua rồi."
Mặc đi dọc án tới hàng cuối, chỗ hắn từng đứng quét mỗi sáng. Ngọn đèn của hắn nằm ở góc ngoài cùng, một chiếc đĩa đồng nhỏ úp chụp giấy dầu đã ngả vàng, và bụi trên mặt chụp dày hơn các ngọn bên cạnh đúng một ngón tay.
"Ta lau thêm một lượt cho đỡ chướng mắt," người gù lưng nói, vội vàng rút tay áo ra, phủi hai lượt lên mặt chụp và mép đĩa, muốn trả ngọn đèn về trạng thái cũ trước khi có người nhìn thấy. "Đèn không cháy thì bụi bám nhanh, không phải lỗi của ta."
"Ông cứ để vậy, tôi không đến để kiểm bụi," Mặc nói.
Hắn nhấc chụp giấy dầu lên.
Chín năm hắn cắt bấc cho cả hàng đèn dưới cùng, trừ ngọn này, vì bấc chưa từng cháy thì không có muội để cắt, và cái chụp này chưa bao giờ bị nhấc khỏi miệng đĩa dưới tay hắn. Giấy dính vào mép đồng, tách ra với một tiếng khẽ, để lộ sợi bấc đen khô và cứng, cắm thẳng trong chút dầu đã đặc lại.
Hắn cúi sát xuống, tới khi hơi thở mình làm bụi trên mép đĩa bay lên.
Gần gốc bấc, chỗ bấc chìm vào dầu, có một vạch chéo nhỏ màu son, ngắn hơn đốt ngón út, nét mảnh và khô, đi từ trên trái xuống dưới phải. Nét ấy không loang và không sậm thêm vì dầu, màu son khô đã ngả nâu ở hai đầu, và Mặc không thể nói nó được vẽ bằng thứ gì, hay vẽ từ lúc nào.
"Chín năm ngươi lau án," Chiêu nói trong ngực, rất khẽ, "ngọn này chưa ai nhấc chụp lên bao giờ sao?"
"Bấc chưa cháy thì không có muội để cắt," Mặc đáp nhỏ, miệng hầu như không động. "Tôi chưa có lý do nhấc."
"Thế thì ngươi biết chuyện vạch ấy cũng nhiều như ta," nàng nói, "chừng ấy chưa đủ để đoán thêm điều gì."
Hắn không đoán. Hắn nhìn vạch son thêm một lúc, tới khi chắc có thể vẽ lại nó bằng nét than trong sổ mà không sai một độ nghiêng, rồi đặt chụp giấy dầu xuống đúng chỗ cũ, ấn nhẹ cho mép đồng khít với đĩa.
Người gù lưng đã đứng lùi tới tận chân cột, hai tay vắt vào nhau trước bụng, và ông ta không hỏi hắn thấy gì dưới chụp.
"Đèn này tôi để nguyên," Mặc nói. "Ông đừng lau nó thêm, cũng đừng dời."
"Ta không dời đèn của người còn sống," ông ta đáp, và chữ cuối nghe ra chính ông ta cũng ngạc nhiên vì đã nói được.
Hắn gật đầu, ra khỏi tổ đường bằng cánh cửa hông, và chỉ khi tới ngoài hiên hắn mới thấy tay trái mình đã nắm chặt từ lúc nào, móng bấm vào lòng bàn tay.
Đỗ và Lão đứng đúng chỗ cũ. Đỗ hỏi bằng mắt, hắn lắc đầu một cái, và ông không hỏi thêm câu nào.
Con đường ngang từ tổ đường ra sân tập chạy sát vách sau Dược đường, nên họ đi qua đầu lối xuống hầm mà không cần rẽ. Cánh cửa gỗ ở đó đóng, hai người giữ hầm đứng hai bên, và chưởng môn đứng giữa lối, lưng thẳng, ống áo buông kín như mọi lần.
"Ngươi đi ngang rồi," ông nói, không chào. "Món ta nói đêm qua còn nguyên chỗ cũ, ta không rút."
"Tôi cũng không đổi lời," Mặc đáp, bước tiếp, không dừng lại.
Lão đi sau hắn một bước, chân chậm hơn thường lệ, và gói vải trên ngực ông bỗng nặng lệch về một bên. Lão cúi nhìn, dừng bước, rồi đưa hai tay xuống mở nắp tro của chiếc ống ngay trong lớp vải, chỉ hé một khe nhỏ cho thấy bên trong.
Sợi trắng trong hạt lửa trời nghiêng gắt.
Nó không dựng lên như mọi lần Mặc đưa đầu kẹp vào, mà vặn hẳn sang một bên, kéo căng thành một đường mảnh chỉ thẳng về phía cánh cửa hầm, và rung rất khẽ.
Lão đóng nắp lại ngay, ép chặt ba ngón tay xuống miệng ống, và ông không nhìn Mặc mà nhìn thẳng về phía trước, mặt không đổi sắc.
"Lão phu bọc thêm một lớp," ông nói to, đủ cho người đứng ở đầu lối nghe. "Sương sáng nay nặng, tro ẩm thì hạt nguội nhanh."
Chưởng môn quay đầu, mắt dừng ở gói vải một hơi rồi chuyển lên mặt Lão, rồi lên mặt Mặc, và trên mặt ông không có gì ngoài vẻ nhàm chán của người nghe một ông già nói chuyện thời tiết.
Mặc bước nhanh thêm hai bước, đặt lưng chắn giữa lối xuống hầm và gói vải trong tay Lão. Hắn không quay đầu lại, không nhìn cánh cửa, cũng không hỏi gì.
"Ngươi không muốn biết ông ta ở lại làm gì sao?" Chiêu hỏi trong ngực.
"Muốn," hắn đáp, nhỏ hơn cả nàng. "Nhưng tôi chưa biết nó nghiêng vì thân sư tỷ, vì cái bấc hay vì thứ gì tôi chưa nghĩ tới, nên tôi chưa dám hỏi ai ở đây."
"Ngươi học rồi đấy," nàng nói, và nàng không nói thêm.
Sau lưng họ, cánh cửa hầm vẫn đóng, và chưởng môn không đi theo.
Sân tập phía sau Dược đường là một khoảng đất nện chặt, bốn mặt có hàng rào tre cắm thấp, góc đông kê một giá gỗ cắm đầy cọc tập đã mòn. Đỗ đặt chiếc bao vải xuống, lấy ra ba lưỡi tập bọc đầu thép mỏng mà ông vừa mua ở sạp thợ gần chỗ trọ, hết sáu thạch cả bộ, và đưa cho Mặc lưỡi đầu tiên.
"Thợ lấy đắt hơn giá thường một chút vì biết cậu cần gấp," Đỗ nói, "ba lưỡi đủ cho hôm nay, không đủ cho ngày mai."
"Thế thì mỗi lưỡi tôi phải dùng cho đáng," Mặc đáp.
Mặc mở cuốn sổ than đến trang đã vẽ ở lán sau sạp, hình bàn tay của Bạch Dạ Ly với ngón cái đánh dấu và đường tấm giáp lùi theo mũi kiếm, nét than đã nhoè ở mấy chỗ gấp, rồi đưa cho Đỗ xem. Ông đọc nó một lượt, nhặt tấm giáp tập bằng da dày ở giá, buộc vào cẳng tay trái, rồi giơ ra trước thân đúng cách người áo trắng đã làm ở sân giao giáp Mạc Châu.
"Tôi không phải y," ông nói, "nhưng tôi sẽ lùi theo mũi cậu và xoay cổ tay đúng nửa vòng như sổ ghi, nếu cậu thấy tôi sai thì nói."
Lần thứ nhất, Mặc đâm đúng đường hắn đã tập ở lỗ thép, nhanh và chính xác, và tấm giáp lùi theo mũi một nhịp rồi cổ tay Đỗ xoay, gờ da bắt vào sống lưỡi tập. Mặc rút đà muộn nửa nhịp, thấy gờ da đã kẹp được cái lưỡi, và để thoát ra hắn giật cổ tay.
Lưỡi gỗ gãy giữa thân với một tiếng khô, đầu thép bay ra rơi lên đất cách chân Lão một sải.
Tay phải Mặc tê đến khuỷu, ngón cái không khép lại được, vụn gỗ cắm vào lòng bàn tay, và cái tê ấy giống hệt cái tê hắn từng có ở sân giao giáp, khi chuôi kiếm lăn khỏi lòng bàn tay.
Lão ngồi xổm xuống nhặt đầu thép, thổi bụi khỏi nó, rồi bước tới gỡ từng mảnh vụn khỏi lòng bàn tay hắn bằng hai ngón chai sạn.
Lão đặt những mảnh vụn vừa gỡ lên mặt giá, xoay bàn tay hắn dưới nắng để tìm nốt chiếc dằm cuối cùng.
"Lưỡi này gãy vì tôi rút đà sau nó," Mặc nói, nhìn bàn tay mình, "không phải vì gỗ yếu."
"Ngươi biết tay y xoay đi đâu từ hồi ở Mạc Châu," Chiêu nói, "ngươi tới kịp chưa thì hôm nay mới biết."
"Biết tay y xoay đi đâu, chưa có nghĩa tay tôi tới kịp," hắn nói, và nghe câu ấy thành lời mới thấy nó nặng hơn khi chỉ nghĩ trong đầu.
Hắn đứng thẳng lại, nắm lưỡi thứ hai, bóp ngón cái mấy lần cho cơn tê lùi. Rồi hắn đặt chân trái ra trước, lần này không dồn đà vào cổ tay mà dồn vào bàn chân sau.
"Đỗ, ông lại đây một lần nữa, lần này đừng chờ mũi tôi tới mới lùi," hắn nói.
Đỗ giơ tấm giáp, và Mặc đâm.
Mũi thép tập đi nhanh và thẳng, chạm gờ da vừa đúng lúc tấm giáp bắt đầu lùi, và hắn không rút cổ tay mà rút bàn chân, lùi hẳn nửa bước, để toàn bộ đà trượt khỏi tay xuống nền đất. Cổ tay Đỗ xoay nửa vòng theo đúng sổ, gờ da lật lên để đón sống lưỡi, nhưng sống lưỡi không còn ở đó.
Mũi tập dừng lại, ngay chỗ ngón cái Đỗ vừa mở ra.
Đỗ nhìn xuống mũi thép đang đứng yên cách ngón cái ông một lóng tay, rồi nhìn Mặc. Tấm giáp vẫn còn nghiêng theo đà không có thật, và ông mất nửa nhịp mới biết phải thu tay.
"Cậu rút bằng chân," ông nói. "Tôi kéo giáp theo đà đó, đà đó không tới, tôi chỉ còn kéo không khí."
"Tay y sẽ không dừng ở nửa vòng nếu đà không đến," Mặc nói. "Y sẽ đổi."
"Y đổi thì sao?"
"Thì tôi chưa biết, và tôi không biết y đổi nhanh cỡ nào," hắn đáp. "Hôm nay mới chỉ thử với tấm da của ông, không phải với tay y."
Đỗ gỡ giáp khỏi cẳng tay, ngồi xuống giá gỗ và mở sổ của ông ra, ghi một dòng rất ngắn rồi gập lại.
"Nhát thứ hai tôi không kéo được nữa. Nhát đầu thì kéo được, cậu hỏng, nhát sau cậu sửa, cậu tự thấy chỗ sửa hơn tôi chỉ."
Lão ngồi xuống cạnh ông, bàn tay vẫn còn mấy vụn gỗ, và lấy đầu thép gãy xoay xoay trong lòng bàn tay, ngắm mặt cắt còn mới. Mặc cầm lại lưỡi tập thứ ba, ngón cái vẫn chưa khép trọn, nhưng lần này hắn nhìn vào mũi thép chứ không nhìn vào tấm giáp.
Tiếng chân nhẹ vang bên kia hàng rào tre.
Mặc nghe được nhịp bước đều của một người không vội, đi từ đầu dãy nhà các tông chờ đấu về phía cửa sân, không nhanh lên khi tới gần và cũng không chậm lại khi qua hàng rào tre, rồi hắn ngẩng đầu lên.
Bạch Dạ Ly đi ngang cửa sân, dừng mắt ở bàn tay đang giữ giáp của Đỗ Nghi.
