Đỗ Nghi chặn đầu đòn khi người coi kho định nhấc chiếc đèn còn sáng xuống khỏi giá, phía sau ông, một đôi vợ chồng đã đứng bật dậy.
"Chiếc ấy có người," Đỗ nói. "Tôi hỏi đế chưa gắn đèn, ông nhìn lại chỗ mình đang nhấc."
Người coi kho hạ đòn xuống, lúng túng quay về phía Mặc, hắn đứng ở cửa, tay phải bọc vải, trên cổ còn vệt bụi từ trận hôm qua chưa rửa hết.
"Người thắng nhận đồ trong kho, trước giờ đều thế," người coi kho đáp. "Cậu muốn chiếc nào thì chỉ, đừng để tôi đưa nhầm thêm."
Người vợ già bước tới trước giá, đèn của hai người vẫn ôm trong áo, bà nhìn chiếc đế vừa bị nhấc, rồi quay sang Mặc như còn đợi câu trả lời từ buổi chiều hôm trước.
Hắn nhường hẳn lối trước cửa cho đôi vợ chồng đi vào nhận đèn của mình.
"Hai chỗ trên đèn, người ngồi ở đó chọn," hắn nói. "Kho còn đế trống thì lấy xuống cho mọi người xem, đèn có chủ cứ để họ tự mang."
Đôi vợ chồng cùng tới bên giá, một người đỡ chụp, một người nâng chân, người coi kho đứng tránh. Lần đầu Mặc thấy chùm chìa trong tay ông ta được để xuống bàn mà chẳng có ai giục lấy lại.
Nắng sáng lọt qua cửa kho, soi lên những chiếc đế phủ bụi trên tầng cao. Đỗ dùng đòn hạ chúng xuống, dưới đáy còn dấu ngón của người nặn, đất chỗ giáp vành đồng sẫm hơn phần ngoài đã phơi lâu.
Năm chiếc nguyên được đặt cạnh nhau trên chiếu, lòng trong sạch, chưa có vết cháy của đèn người. Người chồng già nhận ra một chiếc do lò dưới làm, đưa cho vợ xem nét khuyết ở chân mà ông từng sửa.
"Cái này nằm trên giá từ lúc tôi còn gánh đất lên được," ông nói. "Chúng tôi làm xong thì họ khóa lại, tới khi cần sửa đèn nhà mình vẫn phải đợi."
Đỗ đặt đế tách nguyên cạnh bản chà, mở vành cho mọi người nhìn. Dưới chỗ khuyết trên giấy, một nét lõm vòng xuống lòng gốm rồi trở về phía miệng đối diện, kín đến mức nhìn từ ngoài không thấy.
Ông đưa mẩu than đi theo nét ấy, chép nốt vào giấy, người chồng lấy bản chà đã đủ, gọi người thợ lò bên ngoài vào ngồi cùng, cả hai đem cữ cũ đối ngay trên chiếu.
"Cậu mang năm chiếc này về?" người thợ hỏi Mặc. "Người trong cốc còn phải dùng tới, lấy đi hết rồi ai làm phần sau?"
Mặc chỉ bản chà Đỗ đang chép, rồi chỉ chiếc đế tách nằm ở giữa.
"Chiếc nguyên này ở lại. Đỗ chép một bản đem về, phần còn lại mở cho thợ xem, các ông giữ nghề trong tay mình. Tôi cần năm đế trống giữ người trên núi."
Người thợ ngồi xuống, chạm vào nét nối vừa lộ dưới đồng, ông chưa đáp ngay, gọi thêm người coi kho tới, cả ba cùng thử cữ trước mặt những đôi đang đợi ngoài bếp.
"Tôi nhận giữ chiếc nguyên," người chồng già nói. "Ai muốn học thì tới lò dưới, đừng đem đèn sống ra thử trước khi đất kín. Tôi cũng phải học nốt chỗ này."
Người thợ đẩy năm đế trống sang phía Đỗ, người coi kho mang lớp lót sạch tới bọc, ngoài cửa, đôi vừa suýt mất đèn đặt một góc chiếu xuống cho họ buộc hàng.
Ở gian đá đối diện, cốc chủ nằm sau cửa mở, tay chân buộc vào đòn. Mặc vừa kiểm lại những mạch bị hủy, khí vẫn tan trong thân trước khi tới được bàn tay. Cạnh cửa, người đàn bà từng nhìn chồng bị lấy ngọn trước chuyến Thanh Vân đứng ngoài ngưỡng, trên tay là tờ khế của chồng.
"Đừng đưa ông ta đi nơi khác," bà nói với Mặc. "Người ở lò bên chưa về, nhà họ cũng có khế. Tôi muốn họ được hỏi trước mặt ông ta."
Người làm lò đem ghế ngồi xuống ngay cửa, người coi kho giao chìa gian đá cho ông ấy rồi đặt những tờ khế còn lại lên bàn dài ngoài sân.
"Tôi ngồi đây," người làm lò nói. "Nhà nào có người bị tách thì tới, đem cả phần giấy còn giữ. Người yếu cứ ngồi ở bếp, chúng tôi tới hỏi, khỏi bắt họ leo lên nữa."
Diệp đem chiếc ghế dưới bậc tới cho người đàn bà, bà ngồi xuống, trải khế trên đùi, câu hỏi đầu tiên được nói vào gian đá trước khi Mặc rời cửa.
"Ông lấy ngọn của chồng tôi mà ghi là ông ấy thuận, khi ấy ông ấy nói được câu nào?"
Trong bếp, đôi bị dẫn tới sân hôm qua đặt đèn chung giữa hai bát cơm, tự dời ghế sát nhau. Một đôi khác ngồi bên kia vẫn giữ chiếc đèn ở cuối bàn, giữa họ có khoảng trống đủ một người đi qua.
"Chúng tôi muốn tách để mỗi người về một nơi," người đàn ông nói với người chồng già. "Có tách mà giữ cả hai ngọn ở đây được không?"
Ông già nhìn đèn, hỏi người phụ nữ bên cạnh, bà gật đầu, giọng rất nhỏ nhưng từng chữ đều rõ.
"Tôi cũng muốn thế. Nhưng tôi muốn nhìn từ đầu tới cuối, phần nào của tôi thì đặt ngay trước mặt tôi."
"Chờ thợ xem đủ nét," ông già đáp. "Chưa kín thì còn chờ, không có ngày xe nào buộc hai người phải tách hôm nay."
Người phụ nữ kéo chiếc ghế ra khỏi lối, tự ngồi đợi. Đôi già đem đèn về góc bếp, đặt giữa hai người, người vợ chạm vào miệng tối rồi quay sang hỏi chồng có ăn được phần cơm còn nóng không.
Ngọn của bà vẫn ở Thanh Vân, Mặc nhìn chỗ tối trên đế, bà thấy hắn nhìn thì lấy chiếc áo làm gốm phủ lên chân chồng, chừa đèn ở ngoài.
"Cậu mang cách này về cho người nhà," bà nói. "Chúng tôi còn biết ngồi chỗ nào, cậu khỏi đứng đây chờ tôi bảo đã đủ."
Lão Khúc gọi hắn vào kho nhỏ phía trong, các ống lửa trời vẫn ở trên lớp lót, người thay ca vừa mở nắp che, ánh trắng làm vết bỏng trong bàn tay Mặc nhói lên dù hắn đứng cách cả một chiếc bàn.
Lão đem khế Thanh Vân ra trước những người có thân nhân bị lấy ngọn, chỉ khoản trả bằng lửa trời. Người làm lò đặt ngón tay lên dấu nhận của cốc chủ.
"Phần này lấy lại được thì dùng giữ người," ông nói. "Năm đế cậu đem về cần lửa, cứ mang các ống theo. Nghề ở lại đây rồi, chúng tôi còn phải lo những ngọn trong cốc."
Người đàn bà cầm khế của chồng kéo tờ giấy về phía mình, xếp chung với khế cũ, sau đó mới đẩy các ống sang chỗ Đỗ đang bọc đế.
"Ngọn của người ở giá ngoài," người coi kho nói với người thợ vừa tới. "Chỗ lửa này ông ta nhận riêng từ chuyến trước, chúng tôi vẫn thay lót, chưa hạt nào đem dùng."
Người coi kho tự nhận giữ các ống trên đường. Khi Lão hỏi còn khế nào bị giấu, ông dẫn tới hòm đồ riêng của cốc chủ, chỉ ngăn đáy có ổ khóa nhỏ.
Diệp mang chìa từ gian đá sang, kể cốc chủ vừa chịu giao khế, thấy nàng chọn chiếc chìa này lại giật tay về. Lão mở ngăn, lấy hết giấy ra mới thấy một gói lụa được ghim kín bên dưới, trong đó là mảnh kim loại lạnh có chữ giữa hai mép gãy.
"Phi Thăng Lệnh," ông nói, lần này chẳng có ý cười. "Ta đã thấy mặt chữ với dấu này trên đường hàng, người bán khi ấy chỉ cho nhìn qua lớp vải."
Mặc nhận mảnh vỡ bằng tay trái, thấy nó lạnh khác hẳn những ống trên bàn.
"Đủ một lệnh thì dùng làm gì?"
"Cản bớt sét khi lên cõi. Ta chỉ biết lời ấy, chưa thấy ai cầm một mảnh mà đi qua kiếp. Cậu giữ, đừng nghe hai chữ phi thăng rồi tưởng đã mua được đường lên."
Mảnh lệnh được gói riêng, năm đế đặt lên đòn người đường hàng vừa mang tới, Lão đứng ở bậc chia người khiêng, thấy Mặc đưa vai sát một đầu đòn liền chỉ vào bàn tay hắn.
"Cậu đi trước đi. Ta đã gói xong, đừng tháo cả hàng ra chỉ để giành một đầu đòn."
Đoàn rời cốc khi nắng chưa tắt, tin báo về núi đã theo người hàng đi trước. Chín ngày trên đường, họ thay nhau giữ ống, khiêng đế qua dốc, Mặc chỉ giữ tờ chép nghề và nhìn vết bỏng khô dần dưới lớp vải.
Sáng ngày một nghìn hai trăm năm mươi sáu, cánh cửa gian kín Vọng Tinh Phong đã mở khi đoàn tới sân. Tin đến từ hôm trước, Ôn đại nương kê chỗ nằm của Thất cạnh hòm Chiêu, những cặp còn lại có chỗ ở gian bên.
Mặc bước qua ngưỡng, thấy đầu ngón sư tỷ vẫn nhợt trên vạt áo, hắn định tới gần hơn thì Ôn kéo ghế cho Đỗ, đặt ngay giữa lối hắn đang đứng.
"Người cầm kẹp ngồi đây," bà nói. "Cậu cầm giấy thì đứng chỗ có sáng, lát ông ấy hỏi đừng tìm mãi mới ra nét."
Thất ngồi xuống cạnh hòm, thử co chân rồi duỗi ra, mép giường thấp kêu một tiếng dưới sức nặng của anh. Chiếc đế đôi được đặt giữa hai chỗ, hai miệng quay về phía hai người, gần đến mức anh đưa tay là chạm vành.
"Tôi ngồi bên này được chứ?" anh hỏi Ôn. "Tôi ngủ hay trở, sợ đụng sang chị ấy, bà cứ nói chỗ nào phải tránh."
"Trở trong chỗ của anh. Nếu cấn thì gọi tôi, đừng tự kéo giường ra xa đèn."
Thất quay lại cửa, nhìn người Đội Bảy đang mang gối sang gian bên, anh gọi người ấy tới, hỏi có muốn đổi chỗ với mình không. Người kia lắc đầu rồi ngồi xuống cạnh người khe tây đang chờ ở cửa sổ.
"Tôi ở đây cũng được," Thất nói với Mặc. "Nhưng lúc phải đi bếp thì sao? Tôi ngồi cạnh chị ấy, đâu thể cứ thế bỏ đèn lại rồi đi."
"Đỗ sẽ học cách chuyển cả đế cùng chỗ ghép," Mặc đáp. "Chưa chuyển được thì đưa nồi ra hiên này, đừng đi xa một mình. Anh muốn ngồi cặp khác thì nói, bây giờ còn đổi được."
Thất tự kéo chiếc gối của mình vào phía đầu giường, anh sửa nó thành một chỗ tựa, ngồi thử thêm lần nữa rồi đặt chân yên cạnh hòm.
"Tôi nhận chỗ này. Ban ngày tôi thức, có gì khác thì gọi bà Ôn ngay, tối có người thay tôi. Anh cứ bảo ông Đỗ làm đi."
Đỗ nghe hết mới lấy kẹp ra, Mặc nhìn chiếc kẹp ấy, hai cái ở bãi sỏi đã gãy, cái đang nằm trong tay ông là đồ mồi cũ vẫn mang từ núi.
Hắn nhích ghế tới gần theo thói quen, bàn tay bọc vải vừa chạm mép bàn thì Đỗ đặt cả ống lửa lẫn kẹp xuống, ngồi chờ.
"Cậu muốn tôi giữ thì để tôi nhìn đủ hai bên," ông nói. "Cậu đứng sát thế, tôi chỉ thấy lưng áo cậu."
Mặc đứng dậy nhường chỗ. Ôn kéo đèn dầu về phía tay Chiêu cho Đỗ thấy màu da, ánh vàng thấp soi lên ngón tay bất động, khác hẳn ánh trắng còn giấu trong ống.
Đỗ nhìn hai miệng gốm rồi hỏi Mặc có chắc nét dưới vành đã chép đủ, hắn mở giấy đặt ngang mắt ông, phía sau tờ giấy là gương mặt Chiêu nằm yên, không hơi thở làm động một sợi tóc.
"Cùng chiếc nguyên ở sân," Mặc đáp. "Tôi giữ giấy, ông đối với đất trước khi đưa hạt vào."
Đỗ đối xong mới mở ống, hạt lửa trời trắng nằm giữa hai đầu kẹp, ánh hắt lên trán Thất làm vệt xám cũ hiện rõ, anh ngồi thẳng người, không né khi sức nóng tới gần.
Ôn giữ phía hòm, Đỗ hạ hạt vào lòng đế, ánh trắng đi xuống nét lõm dưới vành, lan sang phía Chiêu trước, còn miệng gần Thất mới sáng được một nửa.
Anh bất giác dịch người ra xa vì nóng, ngả sáng phía ấy mỏng ngay, Đỗ dừng kẹp, ánh trong lòng đế vẫn còn mà chưa chịu nằm yên.
Mặc nhấc bàn tay bọc vải, rồi để nó xuống cạnh giấy. Ôn đã giữ mép chỗ nằm của Thất, không cho anh kéo cả giường theo mình.
"Đừng nghiêng bên chị ấy," anh nói, giọng khô vì sợ. "Bên tôi chờ được, ông giữ chị ấy trước đi."
"Hai miệng cùng kín," Đỗ đáp. "Anh tới gần chỗ cũ, tôi giữ đế thấp xuống, lửa chưa chạm người anh đâu."
Thất ngồi trở lại, lưng còn cứng nhưng đầu gối đã ở đúng phía. Đỗ hạ cữ tới ngang đáy đệm, Ôn kê lại chân giường, hai ngả trắng cùng mở, ánh trong lòng sành không còn chảy dồn về một bên.
Mặc nhìn mép giấy mà chẳng đọc thêm được chữ nào. Trước mặt hắn, bàn tay Thất đang đặt gần bàn tay bất động của sư tỷ, giữa hai người là ngọn trắng nhỏ dần, thấm hết vào lòng đế.
Đỗ nhấc kẹp lên, hai đầu sắt trống.
Ôn cúi xem tay Chiêu, rồi quay sang xem những ngón Thất, anh tự khép mở bàn tay, thử cầm góc chăn mà không để nó trượt, sau đó chìa nguyên bàn tay ra cho bà nhìn.
"Giữ được rồi?" anh hỏi. "Tôi còn thấy đầu ngón, lúc đi đường nó cứ tê, bây giờ cầm được cả chỗ vải mỏng này."
Ôn đặt hai kẹp dự phòng xuống rổ, không đưa chúng tới đèn.
"Cả bên này cũng giữ," bà nói với Đỗ. "Ông nhìn móng tay con bé, sắc xám chưa đi lên nữa. Để yên, chúng ta nhìn thêm."
Trong ngực Mặc, Chiêu lên tiếng rất khẽ.
"Hắn đang đợi ngươi gật đầu."
Mặc ngẩng lên, Thất quả nhiên nhìn mình, góc chăn còn trong tay, hắn gật, anh thở mạnh ra rồi cười, tiếng cười nghe lạ trong gian vốn ngày nào cũng phải nói nhỏ.
Đỗ để Ôn ở lại với cặp đầu, đem những đế khác sang gian bên. Người khe tây đã xin ngồi cạnh cửa, một người Đội Bảy nhận chỗ gần ông, bốn người cùng đội chia hai chỗ ghép, người còn lại ngồi cùng người mới được cứu ở Tùng Khê.
Mỗi lần hạt hạ xuống, người chăm đều nhìn cả hai phía rồi mới buông kẹp. Người khe tây tự kéo chân lên đệm khi ngả sáng đã đứng, còn người mới cầm chiếc gối của mình sang chỗ vừa được chỉ, không cần Diệp dắt qua bậc.
Không ai gọi thêm Mặc vào cầm hộ, hắn đứng ở khoảng cửa giữa hai gian với tờ giấy, nghe Đỗ hỏi Ôn về đầu ngón người cuối, nghe bà đáp rồi đặt chiếc kẹp xuống.
Bốn hạt lấy ở cốc nhập vào phần lửa ở nhà, dùng năm hạt cho năm đèn giữ mười thân, còn hai hạt được khóa lại ngay tại núi.
Thất vẫn ngồi cạnh hòm Chiêu, nhìn bốn đế ở gian bên rồi kéo chỗ nằm của mình sát hơn một chút theo tay Ôn chỉ, anh đưa góc chăn xuống che chân giường, để lối trước đèn trống cho bà đi.
"Phần mồi cũ của tôi còn thì cứ để đấy à?" anh hỏi Đỗ khi ông trở lại. "Hôm trước ông vừa giữ cho tôi, bây giờ lại thêm, tôi sợ mình lấy mất phần của người khác."
"Cái đã dùng chẳng lấy ra được," Đỗ đáp. "Ghép chung phải mồi chung. Tôi nói từ lúc mở ống rồi, anh còn muốn trả thì trả bằng cách ngồi yên cho tôi làm nốt."
Lão Khúc ngồi ngoài cửa nghe câu ấy, đem ấm nước tới đặt cạnh ghế Ôn, ông nhìn hai bàn tay nằm gần nhau ở hai chỗ khác nhau rồi bật một tiếng hừ nhẹ.
"Dọc đường anh Thất cứ hỏi đế có sứt không, ta còn bực. Tới đây mới biết một miếng đất phải giữ những ai."
Ôn bảo ông rót nước rồi giữ im cho bà xem thêm một lúc. Lão rót đầy chén, lần này không đòi ai đáp lời, trong gian chỉ còn tiếng Thất thử giũ chiếc chăn mới nhận.
Mặc ngồi xuống cạnh cửa, sườn đau khi buông sức, nhưng tờ giấy trên đầu gối hắn không còn bị nắm thành nếp. Đỗ nhận lấy nó, đặt bên cữ, rồi kéo ghế về phía đèn của Chiêu và Thất.
"Đến lượt tôi," ông nói. "Cậu đứng ngoài thì tôi còn biết mình có làm được hay không."
Mặc nhìn những đầu ngón tay nhợt trên vạt áo nàng. Đỗ chờ hắn nhìn xong, không đưa chiếc kẹp trở lại, chỉ nghiêng đầu về cửa.
"Ra ngoài đi, Trần Mặc."
