Tạ bà bà bảo con đi trước, nhưng anh vừa đặt chân xuống bậc đầu đã dừng, nhìn qua vách nước trong tới khoảng tối dưới chân đèn.
"Con sợ thì đứng lại, đợi nó qua đã, vội gì?" bà hỏi.
Anh định lắc đầu, một bóng cá lớn lướt qua bên ngoài làm cả thân anh nghiêng sát vào đá. Bà chờ nó đi khuất mới bước xuống cạnh con, không kéo, chỉ bảo đừng nhìn phần nước chẳng có chỗ đứng.
Mặc giữ hành lang từ thềm tới lòng bãi, thần thức đi trước mắt một đoạn, nhận rõ nơi dòng ngang đang ép vào. Qua một đêm thu công, sức Hoá Thần sơ kỳ đã lắng trong thân, mỗi lần nước dồn tới chỗ khuất, linh lực liền theo thần thức đỡ lấy, không phải chờ hắn quay kiếm.
Người dẫn lặn đi sau cùng, hôm nay không buộc dây vào bà. Tới thềm, anh nhấc tấm ván cũ còn mang dấu bãi chủ sang bên, để người con tự dìu mẹ xuống lối rộng.
Đèn đã được dời khỏi chỗ bà nhận lần trước, Mặc đứng ở mép cát, nhìn những ngọn dưới màn nước trong, chưa đưa lực tới chiếc nào. Tạ bà bà đi chậm qua hàng đầu, cúi trước một chiếc có quai sứt rồi lại đứng dậy, bảo vết này ở phía trong, không phải của mình.
Người con ngồi xuống xem giúp, vừa định chỉ một ngọn ở phía xa đã nghe bà gắt.
"Ta còn chưa hỏi. Con cứ chỉ trước, lát nữa ta lại tưởng mình nhớ thật."
Anh rút về, bước lùi khỏi bóng đèn, người dẫn lặn ở phía sau phải quay mặt đi giấu một nụ cười, bà trông thấy liền gọi cả anh.
"Cậu cũng đừng chỉ, ta biết mình quên, nhưng cứ để ta tìm trước, người già ở đây còn nhận được cái quai đèn, chưa phải cái gì cũng nhờ."
Bà đi hết khoảng cát đầu tiên, dừng trước một ngọn thấp gần mảnh san hô gãy. Quai bị rong phủ, chỗ sứt quay về vách, phải cúi nghiêng mới nhìn được hai vết kim nằm cạnh nhau.
Mặc tách nước khỏi quai, để Tạ bà bà dùng móng gạt lớp rong bám lâu ngày, đèn lộ ra màu đồng xỉn. Bà chạm vào hai vết nhỏ, lần lượt từng vết, rồi bật cười vì nhớ ra hôm khía chiếc thứ hai, mũi kim đã trượt làm xước cả ngón.
"Là nó, ta cứ sợ xuống tới đây lại chẳng còn nhận được."
Người con quỳ xuống đối diện, lần này không chạm vào đèn, chỉ đưa đầu gối tới chỗ cát sụt để bà có chỗ tựa. Mặc giữ nước lùi khỏi chân ngọn, để ánh lửa trong chụp rọi hẳn lên gương mặt nhăn nheo.
Bà nắm quai, thử nhấc một chút rồi dừng, khiến người dẫn lặn nín hơi, tưởng bà lại muốn đặt xuống. Nhưng bà chỉ đổi chỗ chân, nhấc cả ngọn khỏi lòng cát bằng sức của mình, ôm sát trước bụng, lớp rong dài rơi khỏi đáy thành một vệt xanh ướt.
Đăng ấn xám trên trán bà có ánh, lên rất mỏng, chưa rõ thành hình, ánh lửa từ chụp đồng qua đôi mắt bà chợt đứng yên như tìm được chỗ đã rời đi quá lâu. Bà nhìn người đang quỳ trước mặt, môi run một lần rồi bật ra cả tiếng gọi.
"Cố Thanh Hành, con lại xuống chỗ sâu làm gì?"
Anh ngẩng phắt lên, va trán vào quai đèn, đau mà chẳng tránh. Bà muốn lùi ngọn lại, anh đã ôm lấy hai đầu gối bà, tiếng đáp mắc trong cổ rồi vỡ ra rất lớn.
"Mẹ!"
Tiếng ấy dội qua hành lang, lên tận cửa thuyền. Lão Khúc đứng phía ngoài tưởng có chuyện, bước xuống một bậc thì thấy người dẫn lặn vừa chạy tới vừa cười, hai mắt đỏ, chẳng nói được lời nào cho rõ.
Thanh Hành vẫn quỳ, vai rung dữ dội. Tạ bà bà cúi xuống định trách con sao lớn rồi còn khóc, nhưng câu tới miệng lại quên mất phần sau, bà chỉ giữ được ngọn đèn, để anh tựa vào mình lâu hơn.
Mặc quay kiếm xuống, mở rộng chỗ đứng quanh họ. Dòng nước sát chân bà bị đẩy ra ngoài, cát không còn sụt dưới đầu gối người con, trong khoảng nhỏ ấy chỉ có tiếng khóc của một người đã chờ tên mình qua rất nhiều mùa biển.
Người dẫn lặn đứng bên Mặc, nhìn mãi rồi mới nói khẽ.
"Bà ấy gọi được rồi, cậu có nghe rõ cái tên ấy không?"
Hắn gật, mắt còn đặt trên gương mặt bà. Ánh trên trán vẫn mỏng, ngọn đèn trong lòng chẳng sáng rực hơn những ngọn khác, nhưng người con đã tự đứng lên được, nhận quai cho mẹ nghỉ một lát mà không giấu nó sau người.
"Mẹ muốn đặt ở mui hay trong khoang?" anh hỏi. "Trong khoang thì con dời giỏ, mẹ nằm cũng nhìn thấy."
"Thuyền mình buồm màu gì?"
Anh khựng lại, nhìn chiếc đèn rồi nhìn bà. Tạ bà bà hỏi thêm thuyền ở bên nào, có phải chiếc vẫn dùng trước khi chồng bà mất không, anh đáp từng câu, không hỏi bà còn nhớ được bao nhiêu.
"Buồm vá chỗ lớn ở góc trái, mẹ vá lấy," anh nói. "Lên tới nơi con chỉ, không phải tìm một mình."
Bà nghe, ôm ngọn lại từ tay anh rồi đi về phía thềm. Tới chỗ có ánh trời, bà bỗng quay xuống nhìn khoảng cát vừa bỏ trống, mắt hoảng như đã để quên một vật quan trọng.
Thanh Hành đưa cằm chạm nhẹ vào chiếc quai đang nằm trước ngực bà.
"Ở đây rồi, mẹ mang nó lên rồi."
Bà cúi xuống, cười ngượng, bước tiếp mà không ngoảnh lần nữa. Người dẫn lặn đi phía sau, vừa tới chân thềm đã tự dỡ nốt thanh chắn cuối, mở cả cửa cho những người chờ ngoài ấy nhìn vào.
Người cha từng phản đối ngồi trên chiếc thuyền khác, con nhỏ đã được gửi ở bến ngoài. Ông nhìn bà ôm đèn đi qua, chờ hai mẹ con lên hết mới gọi Mặc.
"Tôi gửi thằng nhỏ ở chỗ người thân rồi. Cậu đưa tôi xuống xem ngọn nhà còn nằm đâu được không? Hôm nay tôi tới nhìn thôi, đừng tính cả tôi vào những người đang đợi mang lên."
Mặc đưa ông tới dưới vách bên phải, nơi người ấy nhận ra ngọn của mình rồi ngồi lại, qua lớp nước được giữ trong veo thấy bóng mình bị ánh lửa chia thành hai mảng. Ông đưa ngón tay tới quai, dừng trước khi chạm, rồi rút lại, nói hôm nay vẫn để ở dưới.
"Tôi nghe bà ấy gọi con rồi," ông nói, giọng hơi gắt như đang cãi với chính mình, "tôi cũng muốn thế, nhưng thằng nhỏ nhà tôi còn chưa biết chèo. Tôi chưa mang lên hôm nay."
"Tôi đưa ông về thềm," Mặc đáp, giữ nước ngoài tầm ngọn đèn.
Người ấy ngẩng lên, có vẻ đã chờ một lời khuyên khác. Khi thấy Mặc đứng đợi thật, ông mới chỉ một mảnh đá bị đòn hôm trước đánh vỡ, gọi người dẫn lặn tới.
"Cậu kê giúp phía này, ngọn hơi nghiêng, đèn của tôi ở đây từ trước lúc thằng nhỏ biết đi, đừng dời xa thêm nữa, tôi quen đường thì còn tự xuống nhìn được."
Anh kê mảnh đá vào chỗ ông chỉ. Người cha thử lay quai, thấy ngọn đã vững mới đứng lên theo Mặc.
Lúc họ trở lên, triều đã đổi, dòng ngang tràn qua cửa cũ, cuộn thẳng về phía một người đàn bà đang ôm đèn trên bậc. Mặc còn quay mặt vào trong, thần thức đã nhận ra chỗ nước chạm tới trước mắt, linh lực từ đan điền tỏa sang, đỡ cả dải nước dựng lại ngoài hành lang.
Áo người đàn bà chỉ bị tạt ướt một bên, ngọn trong lòng vẫn khô, nàng lại tưởng phải quay xuống như những lần bị bãi chủ ép, đã ôm chặt quai. Thấy lối phía trên chưa hẹp đi, nàng bèn gọi chồng bước tiếp.
Mặc giữ cả đoạn nước qua khúc quanh, kiếm hạ sát chân, người phía trước và người phía sau cùng đi được mà hắn không phải bỏ bên nào để cứu bên kia.
Kẻ từng cầm lao giữ cửa đem thuyền ghé tới nhận, thấy người đàn bà lúng túng tìm thẻ trong bọc liền gọi.
"Cất đi, thuyền nhà chị ở phía ngoài này, đưa ngọn qua trước, chân đứng trên ván, chỗ mạn còn trơn lắm."
Hắn tự nhấc tấm ván nối sang thuyền nàng, đứng tránh khỏi lối để ngọn đèn được đưa qua trước.
Thanh Hành ở phía mũi thuyền nhà, cầm ngọn cạnh mẹ giữa khoảng trời mở. Có người bảo nên phủ lại một lớp vải cho kín, anh nhìn mẹ, đợi bà tự gật rồi mới đem tấm che nắng ra, chừa phía bà ngồi nhìn được lửa.
Thanh Hành quay sang Mặc, hỏi trên Vọng Tinh có chỗ cho người già dưỡng sức hay không, đường lên núi có phải đi qua nhiều dốc không. Tạ bà bà nghe tới đó liền ghì ngọn về phía mình.
"Ta còn buồm phải vá, con mang lời của ta đi hỏi từ bao giờ?"
"Con hỏi đường thôi, trên núi có dược, mẹ muốn ở thì con đưa đi."
"Ta xuống dưới kia để được đem đèn về thuyền. Cậu ấy mở cả đường cho ta đi, con lại định đưa ta tới chỗ ta chưa hỏi."
Anh đỏ mặt, Mặc chờ bà nói hết mới hỏi chỗ neo ngoài bến đã có người tới nhận chưa. Thanh Hành đáp có, chiếc thuyền đứng riêng được, không phải buộc vào những nhà chưa lấy đèn nữa.
"Mẹ ở đây thì con cũng ở đây," Thanh Hành nói, "nhưng con dời thuyền ra bến ngoài, đèn mình đã ở trên này rồi."
Bà tự ôm ngọn cho anh chèo, chiếc thuyền từ từ rời mái đá, sau nó, có những thuyền đem đèn đi, có chiếc chỉ chở chủ trở về, ánh dưới bãi thưa đi mà chưa tắt hết.
Những tuần sau, bờ ngoài căng đầy buồm phơi, người mới dời tới phải tự tìm chỗ đóng neo, có nhà cãi nhau vì bóng mui che mất phần nắng của nhà bên. Tạ bà bà ngồi giữa hai cột, xem chỗ vá cho một người rồi quên mất mình vừa bảo rút đường chỉ nào, Thanh Hành nhắc, bà vẫn bực vì nghĩ con chê mắt mình kém.
Chiếc đèn được đặt nơi bà tự với tới, có hôm bà kể liền một chuyện về người chồng, hôm khác lại hỏi buồm nhà có phải màu ấy từ trước không. Người con nghe hết, không đem cái tên đã được gọi ra bắt bà nói lại.
Mặc ở thêm để cùng những người biết lặn mở lối qua bãi sau những chỗ đá sập. Các nhà chọn lại người giữ thuyền, người dẫn đường, cả những kẻ từng cầm lao cũng phải nhận lời hỏi trước mặt chủ đèn, không còn tự niêm cửa bằng một miếng thẻ riêng.
Đến khi vết sườn liền da, hắn mới trả lò thuê. Lô đan nuôi nhà đã giao từ buổi sau khi bà lấy đèn, bảy hạt cũng có tin nhận đủ, khóa riêng cạnh chỗ mồi.
Lão Khúc cầm tin đi thu xếp chuyến về, Mặc đem chiếc áo đi biển đã khô ra bờ, gỡ vỏ sò nhỏ mắc trong đường vá từ lúc bị nước cuốn. Vỏ mỏng vỡ dưới đầu ngón, bên trong trắng ánh lên màu tím nhạt, hắn đặt mảnh còn nguyên trên đá rồi nhìn về phía biển.
Ở đây không còn mái đá chặn mắt, một dải nước xanh thẫm chạy ra xa, vượt qua những chiếc thuyền đã dời khỏi bãi, tới tận nơi mây thấp chạm xuống chân trời.
Hắn khép mắt như buổi mới tới, đợi tiếng sóng tràn qua bãi cát rồi mới dám thở mạnh.
"Tiểu sư muội cũng chưa từng thấy biển," Chiêu nói trong ngực.
Mặc đứng yên, tiếng buồm phía sau nhỏ dần khi Lão đi khuất bên kia bến. Hắn nhớ bầu nước to gần bằng người con bé ôm lên mỏm đá, nhớ lời nàng nói hướng biển ở phía đông, ngày ấy cả ba còn chưa biết tiếng sóng khác tiếng mưa thế nào.
"Tôi còn nhớ," hắn đáp.
"Ta biết ngươi nhớ, mở mắt ra mà nhìn cho đủ."
Hắn mở, mặt nước trước mắt chói đến mức phải chớp mấy lần mới nhìn được. Chiêu đợi hắn đứng vững trên đá rồi mới nói tiếp.
"Nhìn cả những chỗ xa kia, sau này còn có người kể cho ta."
Mặc hướng mắt ra xa, không dừng ở thuyền hàng hay những luồng có thể xuống tìm dược. Dưới một đám mây xám, biển sẫm gần thành màu mực, ra khỏi bóng mây lại sáng bạc, những sống sóng nổi lên lần lượt mà chẳng có vách nào chặn chúng ở cuối đường.
Phía bên phải, một đàn chim bay thấp theo mũi thuyền đã ra khỏi bến. Chúng cùng nghiêng cánh khi sóng nâng, lại hạ xuống sát nước khi sóng rút, xa hơn nữa có một vệt trắng đứng rất lâu không đổi chỗ, hắn chưa biết đó là mây hay đảo.
"Biển rộng quá," hắn nói.
"Rộng hơn sân nhà ta, ngồi trên núi cũng đoán được chừng ấy. Ngươi còn nhìn thấy gì?"
"Có một chỗ nước tối dù trên đầu không có mây. Thuyền vừa đi qua, buồm trắng như bị cắt mất nửa dưới, tới khi sóng nâng mới thấy lại cả thân."
"Thế mà nó vẫn đi, chẳng đợi ngươi nhìn cho rõ."
Hắn bật cười, nhìn sang những phiến đá đã khô. Ở đó, muối kết thành viền trắng quanh những vũng nhỏ, một con cua xanh bò nghiêng qua, gặp bóng hắn thì dừng, giơ càng lên giữ một lối rộng chẳng bằng bàn chân.
Mặc dịch người cho nắng trở lại chỗ ấy, con cua hạ càng, tiếp tục đi qua mảnh vỏ sò hắn vừa đặt xuống.
"Con cua vừa giơ càng dọa tôi," hắn nói, "tôi tránh ra, nó đi ngay, chẳng chịu vòng qua phía bên kia dù chỗ ấy còn rộng."
"Ngươi tới biển vẫn đứng chắn lối, người trên núi chưa mắng đủ sao?"
"Ở đây cát mềm hơn lối trong bãi, đi chân trần được. Phía xa còn một vệt trắng, tôi nhìn mãi chưa biết có phải đảo hay không. Sau này sư tỷ muốn tới bờ này, hay đi thuyền ra ngoài ấy?"
Nàng không đáp ngay, hắn nhìn vệt trắng lâu thêm, muốn thấy nó đổi hình theo mây mà nó vẫn đứng ở đó.
Một đợt sóng vỗ cao, bụi nước bay tới mặt, mặn và lạnh.
"Đến lúc ấy ta tự chọn," nàng nói, "ngươi nhớ đường đưa tới là được."
Mặc nhìn về lối lên khỏi bãi, ghi nhớ khúc đá khuất gió cùng chỗ cát không có mỏm nhọn. Hắn xuống tận chỗ ấy, bỏ giày ở bờ cao rồi đứng trong nước, cho tới khi dải biển dưới mây đổi sang một màu khác.
Khi hắn về bến, Lão đã đặt hành lý cạnh thuyền, còn ba người trẻ đang đợi ở đó. Người dẫn lặn ôm một ngọn đồng có quai buộc lại, người giữ thuyền đặt ngọn mình giữa hai đầu gối, cô gái đem chiếc đèn nhỏ còn ướt rong để cạnh gùi dược.
Trên trán họ đã có ánh, khác những vệt xám Mặc thấy buổi đầu ra biển. Anh dẫn lặn đứng lên trước, định nói rồi nhường cho cô gái, lần này cô không gạt chuyện lên núi đi nữa.
"Vọng Tinh Phong có đường cho người mang đèn mình lên không?"
