Cô gái đặt ngọn đèn cạnh gùi dược, lau hai ngón tay nhuộm xanh vào mép váy rồi kéo bản khế khỏi chỗ nước rễ vừa rịn ra.
Người dẫn lặn cúi đọc nhãn gói thuốc, môi mấp máy theo từng chữ, gặp chỗ chỉ cách dẫn hỏa thì ngón tay đứng lại. Người giữ thuyền ngồi ngoài mép ván huýt sáo, mắt nhìn con đường từ bến leo khuất giữa hai vách đá, khúc sáo cứ tới đó lại hụt một tiếng.
"Tôi mang gùi lên chuyến đầu rồi trở về bãi," cô gái nói. "Mẹ tôi còn đợi dược, đừng để tôi tới núi mới biết đã nhận nhầm đường."
"Tôi sẽ ghi cho người đón ở chân núi," Mặc đáp.
Người giữ dược trải khế, một góc giấy chặn bằng chiếc ống đã lấy hết lửa. Những ống còn lại được ông dùng đựng hạt giống, xếp trong hòm mở ở dưới bàn, ánh trắng từng soi kín khoang nay không còn một tia.
Lão Khúc đọc tới chỗ mua đan lâu dài thì gõ quạt xuống giấy.
"Gạch chữ ấy, ông có dược tới đâu thì nhận tới đó, trên núi còn người cần thuốc, cậu ấy cũng có đường phải đi."
"Ta muốn người bãi biết chuyến sau còn được mua, cậu Mặc rời biển, đợi tới lúc có người đau mới đi tìm một lò khác thì muộn."
"Thế thì ghi chuyến sau, đừng viết cả đời người vào một chữ lâu dài."
Người giữ dược sửa thành hai chuyến sau khi Mặc rời biển, mỗi chuyến mười hai viên, gửi dược trước và trả công lúc nhận đan.
Mặc đọc hết rồi đặt tên Khải Phong Tông xuống dưới. Người giữ dược nhận bản của mình, dặn lô rễ tới phải đi cùng người biết giữ nước trong gùi, nếu chỉ gửi người khuân vác thì tới núi chỉ còn một đống khô.
"Tôi giữ gùi ấy," cô gái nói, "tôi phải biết người trên núi nhận rễ thế nào, sau mới dám giao cho người khác mang."
"Còn tôi học lò," người dẫn lặn tiếp lời, "hôm nước lật bếp, tôi chỉ đứng đợi thuốc của cậu ấy, muốn giữ người cũng chẳng biết dùng vị nào."
Mặc chỉ chữ anh vừa bỏ qua trên nhãn thuốc.
"Lên núi học cả chữ ấy. Đoán sai thì thuốc chưa ra, lò đã cháy."
Người dẫn lặn đỏ tai, dùng móng tay vạch lại chữ trên mặt bàn.
"Chỗ nào không biết tôi hỏi, hôm cậu xuống bia, tôi cũng hỏi mãi còn gì."
Lão Khúc phì cười, nhận lại bản khế vừa khô mực. Người giữ thuyền ngừng huýt sáo, chỉ lên con đường giữa vách đá.
"Tôi đi hết một lượt rồi về giữ thuyền. Trên ấy không có nước, đêm nằm chắc nghe lạ tai."
"Có ông Khúc ngáy," cô gái nói, "anh muốn lặng cũng chẳng được."
Lão gập quạt, bảo lên dốc tự mang đèn, ai hụt hơi thì đừng nhờ người ngáy cõng.
Hai hôm sau, cô gái tới cùng mẹ. Bà đặt chiếc gùi vừa thay đệm vai xuống, thử nhấc ngọn đèn của con đặt vào giữa rồi lại lấy ra, dồn thêm một nắm vải lót dưới đáy.
"Đá trên núi cũng sắc như ở bãi, đừng chỉ lo giữ rễ," bà nói.
"Con biết, mẹ để con đeo thử đã."
Cô cúi nhận gùi, mẹ kéo ngay chỗ đệm còn lệch, bàn tay giữ trên vai con một lát mới rời. Đợi mẹ về tới thuyền, cô tự đem ngọn đặt cạnh hai ngọn của bạn.
Mặc nhận cả ba vào Khải Phong, viết lời gửi Đỗ Nghi để Lão mang theo, người giữ thuyền đứng cạnh đọc tới tên tông rồi tự nhận tờ giấy, cất cùng ngọn của mình.
Sáng rời bến, Tạ bà bà mang cá khô sang cho họ, nhờ Thanh Hành buộc thành từng gói. Bà chia nhầm phần to cho Lão, cô gái trông thấy định đổi, Lão đã ôm cả gói vào lòng, bảo mình già hơn thì lên dốc ăn nhiều hơn là phải.
"Ông nói thế với mẹ tôi thử xem," cô gái đáp. "Bà bảo tôi mang gùi nặng vì còn trẻ, tới đây ông lại bảo người già phải ăn phần to."
"Thế mới khó làm người ở giữa như cậu Mặc. Cậu ấy vừa phải mang đồ vừa phải nhường cá cho cả hai phía."
Mặc nhận phần còn lại, cất vào hành lý của người dẫn lặn. Lão đi cùng ba người lên núi trước, hắn còn giữ lời với những nhà đang dời ngọn ra khỏi lối sâu, xong việc sẽ theo đường ven bờ tới Lão Đăng Trấn.
"Lão phu dẫn ba người đi dốc, cậu lại chọn đường có quán nghỉ," Lão nói. "Gặp người vá thuyền giỏi ở trấn thì nhớ hỏi tiền công, bãi này còn bao nhiêu thuyền hở, đừng về tay không."
Mặc nhận lời, tự xuống thuyền đưa họ qua cửa bến.
Người giữ bến cũ đã trông thấy ba ngọn đèn từ xa. Hắn hạ sào ngang lối cập bờ, gọi người mang một tấm ván có chỗ kê đèn ra cạnh cột, rồi chỉ vào miếng thẻ vẫn đeo trước ngực.
"Người qua được, đèn để lại đây, tới khi có dấu nhận của tông trên núi thì đem thẻ về lấy. Bãi chủ mất quyền ở dưới, bến vẫn có phép của bến."
Người dẫn lặn ôm ngọn đứng dậy, cây sào chắn đúng lối bước lên bậc. Cô gái phía sau rút chiếc đèn khỏi chỗ chèn, người giữ thuyền đã đặt mái chèo xuống, cả ba đều nhìn tấm ván trống kia.
Mặc đứng ở đầu thuyền, lời đã tới trước khi người giữ bến gọi thêm người.
"Mở bến cho họ qua, cả người lẫn đèn."
Linh lực chìm xuống dưới đáy thuyền, thần thức nhận rõ dòng nước đang chảy qua những mỏm đá ngoài cầu. Triều rút để đá nhô lên, chỉ luồng sát cột bến còn đủ sâu, người giữ sào vẫn dùng chỗ ấy chặn mọi chiếc thuyền muốn cập bờ.
Mặc rẽ phần nước đang cuộn ngang, đưa nó qua khe đá phía ngoài thành một dòng liền, nâng cả thuyền ra khỏi luồng bị chắn. Thân gỗ lướt qua đầu mỏm sắc, đáy không chạm đá, mặt nước dưới nó đứng cao hơn hai bên như một dải lụa xanh được căng giữa bến.
Người giữ sào vội quay sang, định chặn đầu lối khác, nhưng thuyền đã tới trước hắn. Mặc đứng nguyên ở mũi, mắt nhìn thẳng bờ, còn nước phía sau vẫn giữ liền con đường vừa đi qua, không có sào hay dây neo nào làm chỗ tựa.
Những người khuân hàng trên cầu dừng lại, một người tưởng thuyền sắp mắc cạn đã chạy tới với cây móc, thấy mỏm đá nằm thấp hẳn dưới đáy liền bỏ móc xuống, tự kéo tấm ván cập bờ cho ngay.
Người giữ bến nhìn bàn tay mình đang nắm sào, rồi nhìn trán Mặc dưới khăn. Hắn không nói lại chữ phép, cũng không đợi kiếm ra khỏi bao, chậm rãi hạ sào xuống sát cột.
"Qua đi," hắn nói, tránh khỏi đầu ván.
Mặc giữ thuyền yên cho người dẫn lặn bước lên trước. Anh ôm ngọn đi qua tấm kê đèn trống, cô gái theo sau, tới lượt người giữ thuyền, anh tự nhấc chiếc thẻ bến đặt lên đó, chẳng để lại ngọn của mình.
Lão Khúc là người cuối cùng lên bờ. Ông gõ quạt vào tấm ván trống, bảo kẻ giữ bến đem nó đi kê hàng, để giữa lối lâu người ta lại tưởng nơi này còn có người thu đèn hộ.
Mặc thu lực khi cả đoàn đã lên hết, nước trở về luồng cũ, con đường ngoài đá biến mất dưới một đợt sóng thấp. Ba người trẻ đứng cạnh Lão nhìn lại, rồi mới xoay về đường lên dốc, mỗi người tự giữ ngọn trước ngực.
Họ rời bến vào ngày một nghìn năm trăm tám mươi mốt, qua lối hàng mười ngày tới Vọng Tinh. Mặc đứng tới lúc chiếc gùi của cô gái khuất sau vách đá, mới quay về phía những thuyền còn chờ ngoài bãi.
Những ngày sau, người giữ dược cùng các nhà đưa người coi bãi mới tới nhận đường. Bãi chủ bị giữ trên thuyền cạn, thương ở ngực chưa cho ông ta vận trọn một vòng khí, những tu sĩ được các nhà mời đến thay ca cùng ba kẻ cầm lao, còn người hỏi chuyện vẫn tự ngồi ngoài mui.
Mặc đưa nốt những nhà đã nhận lấy đèn qua chỗ sâu, để người biết lặn dẫn các lượt còn lại. Tới khi không còn ai cần hắn đứng ở cửa mỗi sáng, hắn trả thuyền, đem hành lý lên quán bến, chờ tin đoàn về núi trước khi đi trấn.
Người mang tin tới vào chiều ngày một nghìn sáu trăm lẻ hai, bụi đường còn bám tận đầu tóc. Anh ngồi xuống bậc quán, tháo giày dốc cát ra, rồi hỏi Mặc có còn nước ngọt không, giọng khô đến mức hai chữ cuối chỉ còn hơi.
Mặc đưa cả bầu, nhận bọc giấy khi anh đã uống xong. Đỗ báo đoàn tới đủ, các chủ đèn đã tự đặt ngọn lên án. Ở mép giấy có một vệt đồng xanh, cạnh đó là hàng chữ xiêu vẹo của người dẫn lặn, chữ sai được gạch đi viết lại ngay phía trên.
"Chúng tôi tới nhà rồi."
Mặc đang rót thêm nước cho người hàng, đọc tới đó vẫn giữ nghiêng bầu dù chén đã đầy. Nước tràn xuống đầu gối, hắn giật mình dựng bầu lại, rồi bật cười, tiếng cười lớn tới mức người trong quán quay ra.
Hắn kéo tờ giấy tránh chỗ ướt, đọc lại hàng chữ ấy thành tiếng, tới chữ nhà thì giọng khàn đi.
Người hàng cầm chén ra ngồi bên mép bậc, để hắn đọc tiếp. Đỗ ghi đoàn đi mười ngày tới đủ, ba ngọn đã lên án, năm đèn đôi mồi từ bốn hôm trước, hai hạt khóa tại núi. Bên dưới có lời Ôn báo chỗ nằm vẫn giữ như cũ.
Mặc để tờ giấy mở cho Chiêu nhìn. Thất vẫn ở cạnh chỗ ghép, đã chỉ lối ra giếng cho ba người mới từ đầu hiên.
Ở cuối đoạn ấy là lời anh nhờ gửi, chữ của Đỗ nhỏ hơn vì phải chen dưới dòng đã viết.
"Tôi chỉ lối giếng cho họ rồi, còn dưới khe tôi, tôi không nhớ chắc, cậu về dẫn họ, đừng để họ cứ theo lời tôi."
Mặc gấp giấy từ mép ngoài để lời Thất cùng hàng chữ mới nằm bên trong. Người hàng nhận tiền chặng cuối, vẫn chưa đứng dậy.
"Còn một việc họ nhờ hỏi cậu, lúc nãy chưa nói vì có người khác ngồi đây."
Anh nhìn về phía quán, người bán đã đi lấy nước ở giếng sau, Mặc nhấc hành lý xuống bậc, chừa mặt bàn, bảo anh nói tiếp.
"Có người hỏi mua bản chép mặt ấn của tu sĩ vừa lên Hoá Thần ngoài bãi. Hỏi cả người đưa thuốc, người kéo thuyền, thấy ai bảo có nhìn thì giữ lại hỏi tới lúc người ta phải lỡ chuyến."
Mặc không tháo khăn. Gió từ cửa bến đưa tới tiếng sào gõ vào cột, bên ngoài ấy lối nước vừa trở về tay những người muốn đi, còn ở bàn hàng đã có kẻ hỏi giá một nét trên trán hắn.
"Ông có biết người hỏi mua ấy từ đâu tới không?"
Người hàng lấy từ bọc ra một tờ giấy khác, gấp mặt vẽ vào trong. Ở phía ngoài có dấu hàng mang hai chữ Thanh Vân, mực không mới, góc giấy đã bị nhiều người cầm đến mềm.
"Tờ này đưa qua mấy trạm cùng đường. Người hỏi nói muốn nhận đúng nét, không cần biết đèn cậu sáng màu gì. Tôi thấy tên Khải Phong trong tin đi kèm mới giữ lại một bản cho cậu xem."
Mặc trải giấy cạnh hành lý. Hình đèn lồng nhiều tầng vẽ chưa đều, một góc mái quá cao, nhưng phần bộ kim của chữ Phong thì rõ, nét thứ ba đi thẳng không lệch.
Hắn nhớ người dẫn lặn nhận ra nó ngay khi ánh đã thu hết, bây giờ người vẽ chỉ dùng mực đen cũng giữ được phần ấy. Hai mảnh Phi Thăng Lệnh nằm trong bọc bên cạnh, cạnh giấy là thanh kiếm còn nguyên sau triều sâu, hắn chuyển chúng vào phía trong rồi buộc hành lý lại.
Người hàng hỏi có cần gửi lời nào lên núi trước lúc mình rời bến không. Mặc nhờ báo chuyện có người dò ấn, rồi hỏi kẻ mua bản chép đã quay về Thanh Vân hay còn ở đường ven biển.
Anh lật góc giấy đang bị hành lý chặn, chỉ dòng chữ hẹn nhận bản đúng ở phía dưới.
"Người mua đang đợi ở Lão Đăng Trấn."
