Thất kéo tấm che nắng xuống, để người ngoài bãi chỉ còn thấy hai bàn chân mình dưới mép chiếu.
Người mua bản chép vẫn đứng cạnh cột, nói chỉ cần vẽ một vệt xám, chẳng đau đớn gì, Lão Khúc đang buộc lại hành lý nghe vậy liền bước ra, nhưng Thất đã đáp từ sau chiếu.
"Tôi không muốn."
Giọng anh nhỏ, chữ cuối run lên. Gã nhấc túi tiền, bảo hôm khác có thể nói lại, Mặc liền đưa cây chống đang chắn lối về đúng giữa cửa bãi.
"Ông nghe rõ rồi."
Gã đi vòng qua đầu cột, không để túi tiền lại, Tống lão đứng dưới hiên quán trông theo tới khi gã vào gian cuối mới quay về phía Thất, hỏi sáng mai anh muốn bắt đầu từ việc làm cá hay đốt bếp.
"Làm cá," Thất nói ngay, "bếp tôi biết rồi."
Tống lão nhướng mày, chẳng hỏi thêm. Sáng hôm sau ông đem bếp than ra tận gian ngoài, đặt bàn thấp trong tầm đế ghép, rồi mới xách tới một con cá còn sống, cái đuôi đập lên đá nghe bốp bốp.
Thất nhìn nó, khẽ nuốt nước bọt, anh từng nấu những nồi rau cho cả hiên Vọng Tinh, đến lúc ngồi trước con cá lại chẳng biết phải ghì chỗ nào, vừa chạm thì nó văng khỏi lòng bàn.
Tống lão chặn được con cá bằng rổ, bảo Mặc đang đứng gần cứ đi làm việc của mình, đông người nhìn nó càng khỏe. Mặc nghe lời, đem lò thuê qua phía vách đối diện, xa hòm và đế, nhưng tiếng cá quẫy vẫn lọt vào giữa những tiếng đồ gốm chạm nhau.
Tới trưa, món cá của Thất thành một đĩa vụn lẫn xương. Anh mang muôi xúc từ nồi ra, càng cố giữ nguyên càng nát, cuối cùng đặt muôi xuống như vừa làm hỏng một vật không có cái thứ hai để thay.
Lão Khúc ghé đầu nhìn, vừa bảo ăn vẫn được thì Tống lão giành lấy chiếc đĩa.
"Ông ngậm miệng giúp tôi, khen xong ông đi, trưa mai người trong quán vẫn phải ăn."
Thất đỏ bừng cổ, cầm đũa định nhặt phần nát đem bỏ, ông gạt đũa sang, chỉ vào một miếng còn cả dãy xương nhọn.
"Cá hỏng hình chứ có thiu đâu. Cậu gỡ xương ra, làm lại phần ăn này, đừng để người già phải tìm bằng lợi."
"Tôi làm thêm con khác được không?"
"Gỡ xong con này đã. Ta còn việc ngoài sân."
Ông đem cái rổ đi, để Thất trước chiếc đĩa, anh loay hoay một lúc, định gọi Mặc rồi thôi, tự tìm chỗ có ánh sáng để nhặt hết xương. Khi người trong quán mang thức ăn tới lấy, anh giữ lại, xin chờ thêm vì còn một mảnh chưa chắc.
Mặc đang đối dược mới với người giao hàng, nghe tiếng xin ấy thì ngẩng lên. Thất không nhìn hắn, mắt còn ở đĩa, Tống lão phía sau đã thôi đi tới đi lui giục, ngồi xuống sửa miệng chiếc rổ.
Phần cá gỡ xong được nấu lại với rau, một ông già trong quán ăn hết rồi đưa đĩa ra, hỏi người mới có định lấy tiền công buổi trưa không. Thất lắc đầu quá nhanh, Tống lão lập tức lên tiếng.
"Phần cậu ấy cứ để đấy. Làm hỏng thì sửa, làm xong thì nhận, ông ăn hết rồi đừng giả vờ quên."
Thất cúi xuống, lần này vai anh bớt co, đồng tiền được đặt cạnh rổ xương, anh nhặt rổ trước, để đồng tiền ở nguyên trên bàn đến lúc hết buổi.
Chiều, ông già ăn cá quay lại lấy chiếc gậy bỏ quên, thấy tiền còn đó thì hỏi anh chê ít hay sao. Thất vội nói mình làm hỏng, người ấy đã phải chờ lâu mới được ăn.
"Ta ngồi chờ cũng mỏi, nhưng có phải ta làm cá đâu mà lấy lại tiền? Cậu cất đi, mai nhớ bớt rau đắng cho ta."
"Ông Tống bảo phải cho rau ấy."
"Ông Tống còn đủ răng, cái gì ông ấy chẳng bảo được."
Thất ngoảnh về phía quán, thấy người dạy mình đã đi xa mới nhận lời, giọng hạ thấp như đang làm một việc khó hơn cả gỡ xương. Anh cất tiền vào chỗ riêng trong bọc, không đưa nó cho Lão Khúc khi ông tới nhận đồ phơi.
Mặc thuê được chiếc lò miệng hẹp của một nhà trước kia bán thuốc dưỡng khí. Lò không bằng Ám Lô ở núi, lòng gốm giữ nóng lâu, khí đi qua cổ lại gấp, dùng sức Hoá Thần ép thẳng vào chỉ làm dược bên ngoài cháy trước phần trong.
Người giữ hàng đã mang dược đến sau khi nhận tiền mua, đứng nhìn hắn nhóm lò, chẳng nhận lời hẹn ngày giao ngay. Bà muốn có một viên dùng thử, nếu hợp thân người trong trấn mới đổi phần lửa đã chỉ hôm trước.
Hắn không có đan sẵn trong bọc để đưa. Sáng ấy, Mặc ngồi dưới mái thấp, trải thần thức qua lớp gốm, lần theo hơi thuốc đang đi lên, tự giữ ngọn hỏa ở mức vừa đủ cho dược tan.
Lão Khúc ngồi đối diện nhặt mấy vị khô, lâu lâu lại ngẩng lên nhìn, lúc Mặc nhắm mắt, ông lập tức đặt rổ xuống.
"Cậu ngủ thì bảo một tiếng, lão phu đã trả tiền cái lò này, cháy mất thì phải ngủ chung với ông Tống mới đủ tiền đền."
"Tôi còn biết lửa ở trong."
"Hôm ngoài biển cậu cũng biết nước ở trong, rồi vẫn để người ta vớt lên."
Mặc mở mắt, định cãi thì nhớ lần sặc dưới bia, cuối cùng bảo Lão cứ ngồi lại, trong ngực, Chiêu cười khẽ, nói hắn đã có một người nhớ hộ những lần nói mạnh.
"Cậu ngồi canh lò như trước cũng ra thuốc, cần gì phải nhắm mắt?" Lão hỏi, vẫn chưa chịu cầm rổ dược lên.
"Nước ngoài biển, khung mái hôm trước đều có sức ép rõ. Lửa trong lò lại đổi từng lượt, tôi muốn giữ nó mà vẫn nhận được phía sau, không phải đợi xong thuốc mới biết có người tới."
"Vậy ta vẫn ngồi đây. Hỏng lò còn có người dập lửa."
Lão ngồi xuống, kéo rổ về phía mình, vẻ chưa tin vẫn còn nguyên trên mặt, Mặc để lời ấy lắng xuống cùng tiếng quạt bễ, rồi mới khép mắt lần nữa.
Gió trưa luồn qua vách mới, hơi lò chao về một phía, Mặc từng giữ được cả hành lang dưới biển dù mắt không nhìn tới. Bây giờ hắn muốn biết vì sao lúc thu phạm vi về lại bớt nhọc hơn nhiều, trong khi sức nước ở cửa hẹp chẳng giảm.
Hắn để thần thức phủ khắp gian, cố giữ mỗi nơi đều rõ như trước mắt. Mạch lửa trong lò, tiếng bước chân sau vách, đầu cây đòn đặt ngoài hiên cùng dồn tới, mỗi chỗ kéo một phần tâm thần về phía mình.
Hơi thuốc mới nổi bị hắn ghìm xuống quá sớm, lửa bên dưới lại không kịp hạ, một tiếng nổ nhỏ bật trong lòng gốm, mùi khét xộc thẳng lên cổ.
Mặc thu hỏa, thần thức rút về khiến trước mắt trắng lóa, hắn chống khuỷu xuống nền, đợi cho bóng chiếc lò thôi nghiêng trước mắt.
Lão đã tới cạnh, thấy hắn mở mắt liền mắng.
"Cậu có cần giữ cả cây đòn ngoài kia cho nó khỏi mọc chân chạy không? Lò ở ngay trước mặt mà cậu bỏ quên!"
Mặc thở chậm, mùi thuốc hỏng còn bám trong mũi, dưới đáy lò, phần dược cháy kết thành váng đen.
"Hôm nay dừng," hắn nói, "tôi phải dưỡng lại."
Lão ôm rổ dược đi, trước lúc ra vẫn trở đầu kiểm bếp đã tắt chưa. Mặc ngồi lại bên lò nguội, không dẫn khí ra ngoài, để tiếng người ngoài sân đến rồi qua như vẫn đến từ trước khi hắn có thần thức.
Những ngày sau, Mặc dưỡng khí rồi trở lại lò, phần hỏng được vét bỏ trước khi cho dược mới vào. Hắn không mở thần thức ra hết sức nữa, chỉ giữ một khoảng quanh mình, để luồng khí trong đó tự đưa những thay đổi tới.
Qua các lượt hỏa, hắn ngẫm lại lúc mũi kiếm rời khỏi mắt dưới biển mà vách nước vẫn đứng. Khi ấy hắn biết nước đang ép ở đâu, không cần ôm cả biển vào đầu mới giữ nổi lối cho người đi.
Qua hơn chục hôm, trong một buổi lô đan đang tới lúc kết, Tống lão vừa ra chợ nhận cá thì gió từ khe trấn đổi chiều. Tấm chắn phía sau lò bị giật bật chân, đổ vào đúng miệng thông hỏa, còn Lão Khúc đứng ngoài cửa chỉ nhìn thấy Mặc nhắm mắt.
Ông chạy tới, định kéo hắn tỉnh.
Tấm chắn dừng cách cổ lò một gang.
Linh lực Mặc tỏa sau lưng, giữ lấy cả mặt gỗ, đưa nó đứng về mép vách. Trong lò, hỏa không bùng theo luồng gió, vòng hơi thuốc trên miệng vẫn cuộn đều, từ màu đục chuyển dần sang trong.
Lão dừng ngay trước chiếu, bàn chân đã đè lên một góc mà không bước tiếp, ông nhìn tấm chắn, rồi cúi sát miệng lò, mùi thơm vừa thoát ra khiến câu gọi mắc trong cổ.
Mặc biết rõ sức mình đã bị chia. Phần giữ gỗ không nặng, nhưng nếu cố đưa nó đi quá xa, ngọn hỏa dưới đáy sẽ hụt, hắn chỉ kê nó sát chỗ cũ, giữ tới khi Lão hiểu ra mà mang đá chèn chân.
Khí trong đan điền vơi dần, hơi thở Mặc nặng hơn, mồ hôi chảy qua thái dương, thần thức vẫn liền qua cả phía lò lẫn mặt gỗ khuất sau lưng.
Lão chèn xong tấm chắn, trở ra cửa thì gặp người mua bản chép. Gã hỏi có đan bán ngay không, mắt dõi qua vai lão về phía chiếu, ông bước chắn hết lối.
"Muốn mua thì nói với ta."
Gã nấn ná, bảo mua để dùng thì phải hỏi tận người luyện. Lão không tránh, cứ đứng đó cho tới khi gã quay về quán.
Tới khi mở nắp, đan nằm nguyên dưới lòng gốm, Mặc nhận một viên lên, sắc thuốc đều tới lõi, chẳng có đường đen của lượt hỏng. Lão đón hộp, nhìn hắn một hồi rồi mới chịu buông tiếng thở.
"Cậu làm được thì nói sớm, lão phu còn tưởng lần này mất cả lò lẫn mái."
"Lúc ông chạy vào, tôi cũng chưa biết giữ nổi cả hai không."
"Thế thì cứ để ta ở cửa. Đừng hẹn chắc, nghe câu ấy ta càng sợ."
Mặc cười, đứng lên đi rửa mặt, tới bên chậu mới nói cho Chiêu nghe chuyện tấm chắn, nàng đã chỉ thấy tối khi hắn nhắm mắt.
"Lần sau đan thành thì mở mắt trước," nàng nói. "Ta cũng bỏ cả buổi ngồi chờ, chẳng được xem gì, ngươi định để ta nhìn tối tới lúc rửa mặt xong à?"
Viên đầu được đưa tới sân hàng cho ông thợ dùng thử, Mặc trở lại lò làm phần còn thiếu, xen giữa những lượt dưỡng khí là các mẻ đan đã nhận.
Tới chiều buổi học thứ mười tám dưới mái mới, Tống lão đem nồi ra khỏi bếp than, không mở trước, bảo Thất tự xem phần mình làm.
Cá còn nguyên miếng.
Anh không dám xúc, sợ chỉ một lần đưa muôi cũng làm mọi thứ trở lại như ngày đầu, Tống lão chờ tới lúc nóng sốt ruột, cuối cùng gõ đũa vào thành nồi.
"Cậu định giữ nó cho tới khi mọc vảy lại sao? Mang ra đây, ta đói rồi."
Thất xúc miếng đầu, lớp thịt trắng tách ra gọn, nằm yên trên đĩa. Mặc ở bên lò trông thấy Tống lão ăn thử rồi gọi người trong quán ra nhận phần, không còn tự bưng nồi vào trong nếm lại lần nữa.
Một bà lão xin thêm nước cá, đưa chiếc đĩa về phía Thất.
"Cho ta phần mềm ấy, lâu rồi mới ăn được thứ không phải nhai mãi. Mai cậu còn nấu nữa chứ?"
Thất vội nghiêng nồi cho bà, nước chảy tràn ra ngoài mép đĩa, bà bật cười.
"Mừng vừa thôi, cậu định bắt ta uống bằng đầu gối à? Để nồi xuống đã, ta có chạy mất đâu."
Lão Khúc đứng ở cửa quán nhìn vào, môi đã mở ra định đùa, rồi lại khép. Thất đang cười thành tiếng, nồi còn kê chắc trên bếp, cả gương mặt anh sáng lên dù vệt xám trên trán không thay đổi.
Tống lão ăn xong, đem chiếc ghế vừa sửa tới cạnh chỗ ghép.
"Cậu ở lại phụ bữa trưa được đấy. Chiều làm hết thì nghỉ, công ta trả bằng người làm bếp trong kia, gian ngoài này có thể ở tiếp."
Thất tưởng ông nói tới ngày mai, đã gật, nghe hết câu mới ngẩng lên, Tống lão cũng thôi cười, chỉ về cửa quán, nơi mấy người già đang ngồi gỡ lưới dưới nắng.
"Bà vừa xin nước cá ngày nào cũng ăn ở đây. Cậu nhớ phần bà ấy, đừng làm khô quá."
"Tôi có lúc... phải nghỉ rất lâu."
"Ta thấy rồi. Ta cũng có hôm đi không nổi tới giếng, đâu phải chỉ cậu mới biết nằm."
Mặc đang mang hộp thuốc qua sân, nghe lời ấy thì dừng ngoài hiên. Tống lão nhìn hắn, chờ một câu từ người đã đưa Thất xuống, nhưng hắn chỉ hỏi mái này có cần lót thêm vách trước mùa gió không.
Lúc ánh nắng rời khỏi nền, Mặc trở lại, thấy Thất vẫn để chiếc dao sạch trên đùi, rổ cá dưới chân đã hết. Anh ngẩng lên gọi hắn.
"Nếu tôi ở lại, ai sẽ ngồi chỗ ghép bên thân sư tỷ?"
